Podczas doboru kierunku obalania drzewa należy brać pod uwagę przede wszystkim jego
A. gęstość.
B. wysokość.
C. wiek.
D. średnicę.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2014 (arkusz Z.22-X-14.05).
Wysokość drzewa jest tu najważniejsza, bo od niej zależy realny zasięg obalanego drzewa i strefa niebezpieczna. Przy wyborze kierunku obalania trzeba wiedzieć, gdzie znajdzie się wierzchołek po upadku, czy nie zahaczy o inne drzewa, linię energetyczną, drogę, ogrodzenie, budynek albo ludzi pracujących w pobliżu. W praktyce pilarz ocenia wysokość drzewa, jego pochylenie, koronę, kierunek wiatru i przeszkody terenowe, ale wysokość daje podstawową informację: ile miejsca potrzeba na bezpieczne położenie drzewa. Moim zdaniem to jedna z tych rzeczy, których nie wolno robić na oko zbyt lekko, bo drzewo nie kończy się przy pniu. Dobre praktyki leśne i zasady BHP przy ścince wymagają wyznaczenia kierunku obalania, strefy zagrożenia oraz drogi oddalania się operatora. Jeżeli drzewo ma 25 m wysokości, to trzeba myśleć o całym tym promieniu, a nie tylko o miejscu cięcia. Średnica pnia wpływa bardziej na dobór rzazu, klinów i techniki cięcia, ale to wysokość najmocniej określa, gdzie drzewo może uderzyć po obaleniu.
Przy takim pytaniu łatwo pomylić cechy drzewa potrzebne do wykonania cięcia z cechami decydującymi o kierunku obalania. Wiek drzewa może coś podpowiadać o jego stanie zdrowotnym, kruchości drewna czy obecności zgnilizny, ale sam w sobie nie mówi, gdzie drzewo bezpiecznie położyć. Stare drzewo może być niskie, a młodsze może być wysokie i mieć szeroką koronę, więc opieranie decyzji głównie na wieku byłoby dość ryzykowne. Gęstość, rozumiana jako gęstość drewna albo potocznie ciężar drewna, wpływa raczej na masę, trudność manipulacji i czasem zachowanie przy pękaniu, ale nie wyznacza podstawowego zasięgu upadku. W pracy terenowej ważniejsze jest to, czy wierzchołek ma gdzie opaść i czy korona nie zawiesi się na sąsiednich drzewach. Średnica pnia jest bardzo istotna technicznie, bo od niej zależy dobór pilarki, sposób wykonania podcięcia kierunkowego, rzazu ścinającego, szerokość zawiasy i użycie klinów. Jednak średnica nie odpowiada wprost na pytanie, jaki obszar zostanie objęty upadkiem drzewa. Typowy błąd myślowy polega na tym, że ktoś kojarzy grube drzewo z większym zagrożeniem i dlatego uznaje średnicę za najważniejszą. Zagrożenie faktycznie rośnie, ale przy doborze kierunku obalania trzeba przede wszystkim uwzględnić wysokość, bo ona określa długość toru upadku i minimalną przestrzeń potrzebną do bezpiecznej ścinki. Dopiero potem dopracowuje się technikę cięcia, klinowanie i organizację stanowiska pracy.