Pożar kontrolowany przez paliwo ma miejsce przede wszystkim w trakcie trwania
A. czwartej fazy pożaru.
B. pierwszej fazy pożaru.
C. drugiej fazy pożaru.
D. trzeciej fazy pożaru.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2019 (arkusz Z.22-X-19.05).
Pożar kontrolowany przez paliwo występuje przede wszystkim w pierwszej fazie pożaru, czyli na etapie zapłonu i początkowego rozwoju. W tej fazie w pomieszczeniu zwykle jest jeszcze wystarczająco dużo tlenu, więc tempo spalania zależy głównie od tego, co się pali: rodzaju materiału, jego ilości, rozdrobnienia, wilgotności, powierzchni kontaktu z powietrzem i ułożenia. Inaczej będzie paliła się zwarta belka drewniana, a inaczej sterta papieru, pianka tapicerska albo rozlana ciecz palna. Moim zdaniem to jest bardzo ważne praktycznie, bo na początku pożaru często można jeszcze skutecznie zadziałać przez odcięcie lub usunięcie paliwa, użycie gaśnicy odpowiedniej do grupy pożaru, schłodzenie materiału albo ograniczenie rozprzestrzeniania na kolejne przedmioty. Dobre praktyki ratownicze, znane m.in. ze szkoleń CFBT i zasad rozpoznania pożaru wewnętrznego, mówią żeby oceniać paliwo, dym, temperaturę i dopływ powietrza razem, a nie osobno. W pierwszej fazie nie wolno lekceważyć małego ognia, bo jeśli paliwo ma dużą moc cieplną, np. tworzywa sztuczne, meble tapicerowane, izolacje, to pożar bardzo szybko może przejść do fazy intensywnego rozwoju. Wtedy sytuacja robi się już bardziej zależna od wentylacji i geometrii pomieszczenia. Dlatego odpowiedź: pierwsza faza pożaru jest tutaj właściwa.
W pożarach wewnętrznych łatwo pomylić pojęcie pożaru kontrolowanego przez paliwo z późniejszymi fazami, bo ogień wtedy wygląda na większy i groźniejszy. Jednak sama intensywność płomieni nie oznacza jeszcze, że o rozwoju pożaru decyduje paliwo. W drugiej fazie, gdy pożar się rozwija i temperatura w pomieszczeniu szybko rośnie, zaczynają mieć coraz większe znaczenie gazy pożarowe, promieniowanie cieplne, mieszanie dymu z powietrzem oraz dostęp tlenu przez drzwi, okna czy nieszczelności. Przy zamkniętych pomieszczeniach pożar może stopniowo przechodzić w stan kontrolowany przez wentylację, czyli ograniczany ilością powietrza, a nie samą ilością materiałów palnych. Trzecia faza, najczęściej kojarzona z pożarem w pełni rozwiniętym, to już bardzo duże obciążenie cieplne, wysokie temperatury i możliwość spalania większości dostępnych materiałów w strefie pożaru. W takim układzie błędem jest myślenie, że nadal najważniejszy jest tylko rodzaj paliwa. Owszem, paliwo dalej ma znaczenie, ale tempo procesu bardzo często ogranicza wentylacja i warunki w pomieszczeniu. Czwarta faza to faza wygasania, kiedy paliwo może być już częściowo zużyte, temperatura spada, a przebieg zjawiska zależy od tego, co zostało do spalenia i czy pojawi się dodatkowy tlen. Z mojego doświadczenia najczęstszy błąd polega na uczeniu się faz pożaru tylko jako nazw z tabelki, bez powiązania z praktyką. W działaniach ratowniczych trzeba czytać objawy: kolor i dynamikę dymu, temperaturę, widoczne płomienie, dopływ powietrza oraz rozmieszczenie materiałów palnych. Pożar kontrolowany przez paliwo najbardziej pasuje do pierwszej fazy, gdy tlenu jest zwykle pod dostatkiem, a rozwój ognia zależy głównie od cech materiału palnego.