Pożar, który obejmuje całe pomieszczenie, osiąga pełny rozwój w fazie
IV
III
II
I
Pytanie z egzaminu CKE z 2016 roku (arkusz Z.22-X-16.04).
Odpowiedź II jest właściwa, bo w klasycznym opisie rozwoju pożaru pomieszczenia faza II oznacza pożar w pełni rozwinięty. To jest moment, gdy pożar nie pali się już punktowo, tylko obejmuje praktycznie całe pomieszczenie: wyposażenie, warstwę gazów pożarowych, elementy wykończenia i często także otwory okienne albo drzwiowe. Zwykle poprzedza to rozgorzenie, czyli gwałtowne przejście od pożaru rozwijającego się do sytuacji, gdzie zapaleniu ulega większość palnych powierzchni. Temperatury mogą być bardzo wysokie, a promieniowanie cieplne i zadymienie stanowią ogromne zagrożenie dla roty. W praktyce strażackiej taka wiedza wpływa na taktykę: trzeba ocenić zasilanie powietrzem, pracować w aparatach ODO, chłodzić gazy pożarowe, ostrożnie operować wentylacją i dobrać prąd gaśniczy o odpowiedniej wydajności. Moim zdaniem to jedno z tych pytań, które niby jest krótkie, ale sprawdza bardzo ważne rozumienie pożaru wewnętrznego. Dobre praktyki PSP i zasady BHP wymagają, żeby przy takim pożarze nie działać rutynowo, tylko stale obserwować dym, temperaturę, zachowanie płomieni i możliwość utraty nośności konstrukcji.
W tym pytaniu łatwo pomylić sam początek pożaru z jego pełnym rozwojem, bo nazwy faz bywają w różnych materiałach trochę skracane. Faza I kojarzy się z rozwojem, ale nie oznacza jeszcze, że całe pomieszczenie jest objęte ogniem. To raczej etap zapłonu i narastania pożaru: pali się konkretne źródło, rośnie temperatura, powstaje coraz więcej dymu i gazów palnych, ale sytuacja nie musi jeszcze obejmować całej kubatury. Typowy błąd polega na myśleniu, że skoro pożar się rozwija, to już jest pełny rozwój. A technicznie pełny rozwój następuje dopiero po przejściu przez rozgorzenie lub podobny gwałtowny wzrost intensywności spalania, czyli w fazie II. Fazy późniejsze też nie pasują do treści pytania. Faza III jest zwykle wiązana z wygaszaniem, spadkiem intensywności spalania albo okresem, gdy zaczyna brakować paliwa lub tlenu, zależnie od przyjętego modelu. Tam pożar może nadal być groźny, mogą występować toksyczne produkty spalania, CO i ryzyko ponownego zapłonu gazów, ale nie opisuje się jej jako osiągnięcia pełnego rozwoju. Faza IV, jeśli występuje w danym podziale szkoleniowym, odnosi się raczej do końcowych zjawisk pożaru, dogaszania lub fazy po wypaleniu materiałów palnych, a nie do momentu, w którym całe pomieszczenie zostaje objęte pożarem. Z mojego doświadczenia najbezpieczniej zapamiętać to praktycznie: mały pożar i narastanie zagrożenia to faza I, całe pomieszczenie w ogniu i najwyższa intensywność oddziaływania cieplnego to faza II, potem pożar stopniowo traci energię. Takie rozróżnienie ma znaczenie nie tylko na teście, ale też przy ocenie ryzyka wejścia roty do środka i przy doborze taktyki gaśniczej.