Przejdź do głównej treści

Kwalifikacja: BPO.03 - Wykonywanie działań ratowniczych

Zawód: Technik pożarnictwa

Kategorie: Teoria spalania i rozwój pożaru

Słowa kluczowe: Rozkład termiczny ciał stałych

Proces pirolizy występuje podczas spalania

A. gazów.
B. ciał stałych i cieczy.
C. cieczy.
D. ciał stałych.

Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2017 (arkusz Z.22-X-17.05).

Proces pirolizy w klasycznej teorii spalania odnosi się przede wszystkim do ciał stałych. Chodzi o rozkład termiczny materiału pod wpływem ciepła, zwykle przy ograniczonym dostępie tlenu. Drewno, papier, tworzywa sztuczne, tkaniny czy płyty meblowe nie spalają się tak po prostu całą swoją masą. Najpierw nagrzewają się, potem zachodzi piroliza, czyli z materiału stałego wydzielają się palne gazy i pary. Dopiero one mieszają się z powietrzem i ulegają spalaniu płomieniowemu. To jest bardzo ważne w praktyce strażackiej, bo płomień często nie jest na powierzchni samego drewna, tylko w strefie, gdzie produkty pirolizy łączą się z tlenem. Moim zdaniem to jedna z podstawowych rzeczy, które pomagają zrozumieć rozwój pożaru wewnętrznego. Przy pożarach mieszkań piroliza mebli, wykładzin i okładzin ściennych powoduje szybkie zadymienie, wzrost temperatury i ryzyko rozgorzenia. Dobre praktyki działań gaśniczych mówią, żeby chłodzić materiał palny, ograniczać dopływ ciepła i kontrolować wentylację, bo tym samym hamuje się wydzielanie gazów pirolitycznych. W normowej klasyfikacji pożarów, np. przy pożarach grupy A według PN-EN 2, mamy właśnie materiały stałe, często pochodzenia organicznego, spalające się z żarzeniem. Piroliza tłumaczy, czemu po przygaszeniu płomieni nadal może zostać żar i ponowny zapłon.
W tym pytaniu łatwo pomylić pirolizę z parowaniem albo ogólnym spalaniem każdej substancji palnej. Piroliza to nie jest po prostu zapalenie się paliwa, tylko rozkład termiczny materiału, najczęściej stałego, pod wpływem wysokiej temperatury. W pożarze drewna, papieru, tworzyw czy tkanin najpierw powstają lotne produkty rozkładu, a dopiero potem te gazy i pary spalają się w płomieniu. Dlatego w podstawowej teorii spalania mówi się, że piroliza występuje podczas spalania ciał stałych. To ma duże znaczenie praktyczne, bo nagrzany fotel, szafa albo płyta OSB mogą intensywnie wydzielać palne gazy jeszcze zanim zobaczymy duży płomień. Z mojego doświadczenia to właśnie ten etap bywa niedoceniany przy ocenie zagrożenia rozgorzeniem. Ciecze palne zachowują się inaczej: zasadniczo nie muszą się rozkładać termicznie, tylko parują, a palą się ich pary nad powierzchnią cieczy. Oczywiście w szczególnych warunkach niektóre ciecze mogą ulegać rozkładowi, ale w szkolnej i strażackiej definicji procesu spalania nie jest to ta odpowiedź, o którą chodzi. Gazy również nie przechodzą pirolizy w takim sensie, bo są już w fazie gazowej i po zmieszaniu z powietrzem spalają się bez etapu wytwarzania lotnych produktów z materiału stałego. Typowy błąd myślowy polega na tym, że skoro coś się pali, to musi przejść przez te same etapy. A nie musi. Inaczej rozwija się pożar drewna, inaczej rozlewisko benzyny, a jeszcze inaczej wyciek gazu. Dobra praktyka w ratownictwie polega na rozpoznaniu rodzaju paliwa, bo od tego zależy dobór środka gaśniczego, sposób chłodzenia, wentylacja i ocena ryzyka nawrotu spalania.

Wymagane logowanie

Ocenianie trudności pytań jest dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się, aby skorzystać z pełni możliwości platformy.

Twoja ocena pomoże innym uczniom w przygotowaniu do egzaminu, a Tobie pozwoli na dostęp do spersonalizowanych statystyk.

Zgłoś błąd w pytaniu

Rozwiń sekcję i zmień pole, którego dotyczy błąd. Wysłane zostaną tylko zmienione sekcje.

Błędna kwalifikacja
Błąd w treści pytania
Błąd w treści odpowiedzi
Błąd w obrazie
Dane kontaktowe (opcjonalnie)
Podaj email, jeśli chcesz otrzymać informację o rozpatrzeniu zgłoszenia.

Potwierdzenie

Informacja