Ratownik, mając do dyspozycji w aparacie powietrznym 1500 l powietrza, może wykonywać pracę ciężką w czasie około
A. 20 min
B. 30 min
C. 25 min
D. 40 min
Pytanie z egzaminu CKE z 2016 roku (arkusz Z.22-X-16.04).
W tym zadaniu kluczowe jest przyjęcie typowego zużycia powietrza przez ratownika podczas pracy ciężkiej. W szkoleniowych obliczeniach dla aparatu powietrznego często przyjmuje się około 50 l/min. Jeśli w aparacie jest 1500 l powietrza, to orientacyjny czas pracy wynosi 1500 l / 50 l/min = 30 min. Dlatego odpowiedź 30 min jest właściwa. W praktyce to nie jest czas gwarantowany co do sekundy, bo zużycie zależy od wysiłku, stresu, temperatury, szczelności maski, kondycji ratownika i tempa działań. Moim zdaniem warto zapamiętać, że takie wyliczenie służy głównie do planowania wejścia roty, kontroli czasu i zachowania zapasu na wycofanie. Dobre praktyki w ochronie dróg oddechowych mówią, żeby nie pracować do całkowitego opróżnienia butli. Trzeba kontrolować manometr, reagować na sygnalizator bezruchu i alarm niskiego ciśnienia, a dowódca powinien pilnować czasu pracy roty. Na akcji ta wiedza przekłada się wprost na bezpieczeństwo, bo zbyt późne wycofanie z zadymienia może skończyć się bardzo źle.
Przy takich pytaniach łatwo pomylić pojemność powietrza w butli z realnym czasem bezpiecznej pracy. Podstawą jest tu przyjęcie orientacyjnego zużycia przy pracy ciężkiej, czyli około 50 l/min. Dla 1500 l daje to około 30 min, oczywiście jako wartość szkoleniową i przybliżoną. Wynik 20 min oznaczałby, że ratownik zużywa mniej więcej 75 l/min. Takie zużycie może się zdarzyć przy bardzo dużym stresie, panice albo ekstremalnym wysiłku, ale nie jest standardową wartością do tego typu obliczenia. Wynik 25 min odpowiada zużyciu około 60 l/min, czyli też jest bardziej ostrożny, ale nadal nie trafia w typowy przelicznik przyjmowany w zadaniach egzaminacyjnych. Z kolei 40 min zakładałoby zużycie tylko około 37,5 l/min, a to bardziej pasuje do lżejszej pracy albo spokojnego marszu, nie do pracy ciężkiej w aparacie powietrznym. Typowy błąd myślowy polega na tym, że ktoś liczy czas tak, jakby ratownik oddychał spokojnie, prawie jak na ćwiczeniach bez obciążenia. A w realnych działaniach dochodzi wysoka temperatura, sprzęt ochronny, wąż, narzędzia, stres i ograniczona widoczność. Z mojego doświadczenia szkolnego najlepiej zapamiętać prostą zasadę: dla pracy ciężkiej przyjmij około 50 l/min i potem sprawdź, czy wynik ma sens operacyjny. To pomaga nie tylko w teście, ale też w planowaniu pracy roty i czasu wycofania ze strefy zagrożenia.