Rurka ustno-gardłowa zakładana jest u osób
A. poszkodowanych, przytomnych, po urazach klatki piersiowej.
B. nieprzytomnych, z niedrożnością dróg oddechowych.
C. nieprzytomnych, z widoczną odmą opłucnową.
D. poszkodowanych, przytomnych z urazem 90% twarzoczaszki.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2015 (arkusz Z.22-X-15.05).
Rurka ustno-gardłowa, czyli rurka Guedela, jest zakładana przede wszystkim u osoby nieprzytomnej, u której występuje lub grozi niedrożność górnych dróg oddechowych. Chodzi głównie o sytuację, gdy zwiotczały język opada na tylną ścianę gardła i blokuje przepływ powietrza. Warunek jest bardzo ważny: poszkodowany powinien być nieprzytomny i bez odruchów obronnych z gardła, bo u osoby reagującej rurka może wywołać wymioty, skurcz krtani albo gwałtowną próbę jej usunięcia. W praktyce KPP najpierw ocenia się przytomność, oddech i drożność dróg oddechowych, wykonuje rękoczyn udrożnienia, usuwa widoczne ciała obce, a dopiero potem dobiera rozmiar rurki. Rozmiar zwykle sprawdza się od kącika ust do kąta żuchwy albo płatka ucha. Za krótka rurka nie odsunie języka, za długa może podrażniać krtań i pogorszyć sytuację. Moim zdaniem to jeden z tych prostych przyrządów, które robią dużą różnicę, ale tylko wtedy, gdy są użyte w dobrym wskazaniu. Po założeniu nadal trzeba obserwować oddech, ruchy klatki piersiowej, kolor skóry, saturację jeśli jest dostępna, oraz być gotowym do wentylacji workiem samorozprężalnym z tlenem.
W tym pytaniu łatwo pomylić samą ciężkość urazu z konkretnym wskazaniem do zastosowania rurki ustno-gardłowej. Odma opłucnowa jest poważnym stanem dotyczącym klatki piersiowej i wentylacji płuca, ale sama w sobie nie jest powodem do założenia rurki Guedela. Poszkodowany z odmą może wymagać tlenoterapii, monitorowania, szybkiego transportu, a w warunkach medycznych nawet odbarczenia, ale rurka ustno-gardłowa służy do utrzymania drożności górnych dróg oddechowych, a nie do leczenia problemu w jamie opłucnej. Podobnie uraz klatki piersiowej u osoby przytomnej nie oznacza automatycznie, że wolno wkładać przyrząd do gardła. Przytomny pacjent zwykle ma zachowane odruchy obronne, więc próba założenia rurki może skończyć się wymiotami, aspiracją treści pokarmowej albo skurczem krtani. To jest typowy błąd: widzimy ciężki uraz i od razu chcemy użyć sprzętu, zamiast sprawdzić wskazania. Bardzo rozległy uraz twarzoczaszki też nie jest prostym wskazaniem do rurki ustno-gardłowej, zwłaszcza jeśli poszkodowany jest przytomny. Przy takich obrażeniach trzeba myśleć o krwawieniu do jamy ustnej, złamaniach, obrzęku, możliwości uszkodzenia tkanek i trudnościach w wentylacji. Dobre postępowanie to ocena ABC, ręczne udrożnienie dróg oddechowych z ochroną kręgosłupa szyjnego, odsysanie krwi i wydzieliny, tlenoterapia oraz szybkie wezwanie wsparcia medycznego. Rurka Guedela pasuje do nieprzytomnego pacjenta z niedrożnością lub ryzykiem niedrożności dróg oddechowych, a nie do każdego poszkodowanego, który wygląda ciężko.