Rysunek przedstawia jeden ze stosowanych w jednostkach KSRG znak gestowy do przekazywania informacji na terenie akcji ratowniczo-gaśniczej (ruchy przeczące wykonywane uniesioną w górę prawą ręką). Sygnał ten oznacza

A. „zmniejsz ciśnienie”.
B. „zwijać sprzęt”.
C. „niebezpieczeństwo”.
D. „woda stój”.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2017 (arkusz Z.22-X-17.05).
Ten gest oznacza komendę „woda stój”, czyli przerwanie podawania wody do linii gaśniczej albo zamknięcie dopływu na rozdzielaczu, pompie lub stanowisku wodnym. Ruchy przeczące wykonywane uniesioną prawą ręką są czytelne z większej odległości i dobrze działają wtedy, gdy hałas autopompy, prądownicy, aparatów ODO albo zadymienie utrudniają zwykłe porozumiewanie się. W praktyce taki sygnał może podać rota pracująca z prądownicą, dowódca odcinka bojowego albo osoba obserwująca sytuację przy linii. Chodzi o to, żeby natychmiast zatrzymać przepływ, np. gdy trzeba zmienić pozycję prądownika, podłączyć inny odcinek węża, usunąć załamanie linii, wejść do pomieszczenia bez niekontrolowanego zalania albo gdy woda zaczyna powodować dodatkowe zagrożenie, np. przy instalacji elektrycznej. Moim zdaniem to jeden z tych znaków, które trzeba znać odruchowo, bo na akcji nie ma czasu na zastanawianie się. Dobra praktyka w KSRG jest taka, że znaki gestowe powinny być jednoznaczne, pokazane spokojnie i potwierdzone, jeśli jest taka możliwość, przez radio lub przez reakcję obsługi rozdzielacza. Tu najważniejsze jest proste skojarzenie: ręka wysoko, ruch przeczący, czyli stop dla wody, nie dla całych działań.
W tym pytaniu łatwo pomylić ogólne znaczenie ruchu przeczącego z komendami używanymi w działaniach gaśniczych. Sam ruch ręką na boki może komuś kojarzyć się z odmową, zagrożeniem albo przerwaniem czynności, ale w systemie znaków gestowych stosowanych w jednostkach KSRG liczy się ustalone znaczenie sygnału, a nie luźna interpretacja. Tutaj chodzi konkretnie o zatrzymanie podawania wody, czyli komendę „woda stój”. To nie jest sygnał alarmowy „niebezpieczeństwo”, bo taki komunikat musi być szczególnie jednoznaczny i zwykle wiąże się z natychmiastowym ostrzeżeniem ratowników, wycofaniem albo zmianą taktyki. Gdyby każdy gest przeczący traktować jako zagrożenie, na akcji powstałby chaos. Nie chodzi też o zmniejszenie ciśnienia. Obniżenie ciśnienia to inna informacja techniczna dla operatora pompy lub rozdzielacza, ponieważ oznacza dalsze podawanie wody, tylko z mniejszym wydatkiem albo przy mniejszym ciśnieniu roboczym. Przy „woda stój” przepływ ma zostać zatrzymany, a to zupełnie inna reakcja sprzętowa. Równie mylące jest skojarzenie ze zwijaniem sprzętu. Zwinięcie linii, odłączenie węży i uporządkowanie armatury następuje zwykle po decyzji dowódcy, po zakończeniu określonego etapu działań, a nie na podstawie gestu służącego do sterowania przepływem wody. Z mojego doświadczenia wynika, że typowy błąd polega na uczeniu się znaków „na logikę obrazkową”, zamiast jako konkretnych komend bojowych. W praktyce trzeba patrzeć, do czego sygnał jest używany: tutaj służy do komunikacji między stanowiskiem gaśniczym, rozdzielaczem i obsługą pompy, więc dotyczy bezpośrednio zatrzymania wody.