Rysunek przedstawia jeden ze znaków gestowych stosowanych przez jednostki KSRG. Którą informację przekazuje się podniesioną w górę prawą rękę opuszczając ją w dół przed sobą?
A. Wykonać, spraw, odjazd, woda naprzód.
B. Wolniej, zmniejsz obroty, woda naprzód.
C. Prędzej, zwiększ obroty, woda naprzód.
D. Niebezpieczeństwo, roty wróć, woda naprzód.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2019 (arkusz Z.22-X-19.05).
Ta odpowiedź jest właściwa, bo opisany gest, czyli podniesiona prawa ręka opuszczana w dół przed sobą, w systemie znaków gestowych stosowanych przez jednostki KSRG oznacza polecenie wykonawcze: wykonać, spraw, odjazd albo woda naprzód. Sens tego znaku jest praktyczny: dowódca albo ratownik przekazuje informację, że dana czynność ma zostać rozpoczęta, potwierdzona lub uruchomiona. W działaniach gaśniczych ma to duże znaczenie, bo przy hałasie autopompy, pracy agregatów, syren, radiotelefonów i ogólnym zamieszaniu głos bywa po prostu nieskuteczny. Znak musi być czytelny, wykonany zdecydowanie i w polu widzenia osoby, która ma go odebrać. Moim zdaniem to jeden z tych sygnałów, które trzeba znać nie tylko do testu, ale realnie z automatu, bo pomyłka przy podaniu wody naprzód może opóźnić natarcie albo zaskoczyć rotę prądem wody. Dobra praktyka w KSRG mówi, że gesty powinny być zgodne z przyjętym zestawem znaków, bez własnych skrótów i improwizowania na akcji. Szczególnie ważne jest to przy współpracy kilku zastępów, gdzie strażacy nie zawsze znają swoje nawyki z jednostki.
W tym pytaniu łatwo pomylić gest wykonawczy z sygnałami regulującymi tempo pracy albo z sygnałem alarmowym, bo wszystkie dotyczą komunikacji bez użycia głosu. Trzeba jednak patrzeć na kierunek ruchu ręki i jego znaczenie w systemie znaków KSRG, a nie zgadywać po ogólnym wrażeniu. Podniesienie prawej ręki i opuszczenie jej w dół przed sobą nie służy do zwiększania obrotów autopompy ani przyspieszania czynności. Sygnały typu prędzej czy zwiększ obroty muszą jednoznacznie sugerować intensyfikację działania, bo operator pompy, kierowca lub obsługa sprzętu reaguje wtedy zmianą parametrów pracy. Gdyby taki znak został odczytany jako zwiększenie wydajności, można by podać zbyt duże ciśnienie na linię gaśniczą, a to jest już realne ryzyko dla roty. Podobnie nie chodzi tu o zwolnienie ani zmniejszenie obrotów. Te polecenia są przeciwne funkcjonalnie i zwykle mają inny charakter gestu, tak aby nie myliły się w dymie, stresie czy przy ograniczonej widoczności. Najbardziej niebezpieczne jest kojarzenie tego gestu z sygnałem niebezpieczeństwo, roty wróć. Komunikat alarmowy musi być maksymalnie wyraźny i odróżnialny, bo oznacza przerwanie działań, wycofanie ludzi albo reakcję na zagrożenie konstrukcyjne, wybuchowe czy zmianę sytuacji pożarowej. Typowy błąd myślowy polega na tym, że ktoś widzi ruch ręki w dół i interpretuje go jako stop, wolniej albo zagrożenie. W standardach łączności gestowej liczy się jednak ustalone znaczenie znaku, a nie luźne skojarzenie. Dlatego poprawnie należy odczytać ten gest jako polecenie wykonawcze: wykonać, spraw, odjazd, woda naprzód.