Rysunek przedstawia zasadę działania

A. prądownicy piany ciężkiej.
B. wytwornicy piany średniej.
C. generatora piany.
D. prądownicy wodno-pianowej.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2017 (arkusz Z.22-X-17.05).
Na rysunku pokazano zasadę działania prądownicy piany ciężkiej. Widać tu doprowadzenie wodnego roztworu środka pianotwórczego, zwężkę/dyszę, zasysanie powietrza z otoczenia oraz komorę, w której roztwór miesza się z powietrzem i tworzy pianę gaśniczą. To właśnie jest typowy układ dla prądownicy pianowej do piany ciężkiej: strumień roztworu pod ciśnieniem powoduje podciśnienie, zasysa powietrze, a następnie mieszanina zostaje uformowana w strumień piany o stosunkowo małej liczbie spienienia. Piana ciężka ma zwykle liczbę spienienia do około 20, więc jest dość wodnista, dobrze przylega do powierzchni paliwa i nadaje się np. do gaszenia rozlewisk cieczy palnych, zabezpieczania powierzchni zbiorników, tac ociekowych albo miejsc po wycieku paliwa. Moim zdaniem najważniejsza rzecz do zapamiętania jest taka: prądownica piany ciężkiej nie produkuje wielkiej, lekkiej objętości piany jak generator, tylko podaje zwarty, dalekosiężny prąd piany. W praktyce strażackiej trzeba dobrać właściwy środek pianotwórczy, stężenie dozowania, ciśnienie robocze i wydajność prądownicy zgodnie z instrukcją producenta oraz dobrymi praktykami sprzętu wodno-pianowego, w tym wymaganiami dla armatury pożarniczej stosowanej w PSP i OSP. Po pracy taki sprzęt należy przepłukać czystą wodą, bo resztki środka pianotwórczego potrafią osadzać się w dyszach i potem robi się problem na akcji.
Na takim schemacie łatwo pomylić kilka urządzeń, bo wszystkie mają związek z wodą, powietrzem i środkiem pianotwórczym. Kluczowe jest jednak to, co dzieje się w środku urządzenia i jakiego rodzaju piana ma powstać. Rysunek pokazuje strumień wodnego roztworu, który przez dyszę wytwarza podciśnienie i zasysa powietrze do komory mieszania. Dalej powstaje piana gaśnicza o małej liczbie spienienia, czyli piana ciężka. To nie jest zwykła prądownica wodno-pianowa rozumiana jako sprzęt uniwersalny do podawania wody lub piany, bo schemat akcentuje konkretny proces napowietrzania roztworu i formowania piany ciężkiej. Wytwornica piany średniej pracuje inaczej pod względem efektu końcowego: dąży do uzyskania większej liczby spienienia, zazwyczaj w zakresie piany średniej, a jej konstrukcja często mocniej wykorzystuje elementy spieniające, siatki lub większą przestrzeń napowietrzania. Generator piany kojarzy się jeszcze bardziej z pianą lekką albo wysokiej ekspansji, gdzie potrzebna jest duża ilość powietrza, nieraz wymuszana wentylatorem. Typowy błąd myślowy polega na tym, że ktoś widzi zasysane powietrze i od razu zakłada generator albo wytwornicę. A tu trzeba patrzeć na skalę urządzenia, zwarty przepływ i przeznaczenie prądu piany. Z mojego doświadczenia takie pytania najlepiej rozwiązuje się przez rozpoznanie liczby spienienia i funkcji sprzętu: prądownica piany ciężkiej daje pianę bardziej mokrą, dalekosiężną i użyteczną przy cieczach palnych, a nie ogromną objętość lekkiej piany do wypełniania pomieszczeń.