Samochód gaśniczy o oznaczeniu taktycznym GCBA 8/48 posiada
A. wydajność wodną 48 dm3/min
B. wydajność wodną 480 l/min
C. zbiornik środka pianotwórczego 0,8 m3
D. zbiornik wodny 800 dm3
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2013 (arkusz Z.22-X-13.08).
Oznaczenie GCBA 8/48 trzeba czytać według zasad stosowanych w ochronie przeciwpożarowej dla samochodów gaśniczych. GCBA oznacza ciężki samochód gaśniczy wodno-pianowy z autopompą, a liczby 8/48 opisują główne parametry: 8 to pojemność zbiornika wody w m³, czyli 8 m³ = 8000 dm³, natomiast 48 oznacza wydajność autopompy w hektolitrach na minutę, czyli 48 hl/min = 4800 l/min. Skoro pojazd ma zbiornik wody 8 m³, to typowo zbiornik środka pianotwórczego wynosi 10% tej ilości, czyli 0,8 m³. Dlatego odpowiedź o zbiorniku środka pianotwórczego 0,8 m³ jest właściwa. W praktyce ma to spore znaczenie, bo przy działaniach na pożarach cieczy palnych, magazynów, pojazdów czy instalacji przemysłowych dowódca musi wiedzieć, ile piany można realnie podać. Moim zdaniem warto sobie zapamiętać ten schemat, bo oznaczenia pojazdów często dają szybką informację o możliwościach taktycznych zastępu, bez zaglądania do dokumentacji technicznej.
W tym pytaniu łatwo pomylić jednostki, bo zapis GCBA 8/48 wygląda trochę jak zwykły ułamek albo skrót katalogowy. Tak jednak nie jest. W oznaczeniach samochodów pożarniczych liczba 8 przy GCBA nie oznacza 800 dm³ wody. Oznacza 8 m³, czyli 8000 dm³. Różnica jest ogromna, bo 800 dm³ to tylko 0,8 m³ i byłaby to pojemność raczej mała jak na ciężki samochód gaśniczy. GCBA należy do grupy pojazdów ciężkich, więc duży zapas wody jest tu normalną sprawą i wynika z przeznaczenia taktycznego takiego auta. Podobnie liczba 48 nie oznacza 480 l/min ani 48 dm³/min. W praktyce odnosi się do wydajności autopompy podawanej w hl/min, więc 48 hl/min daje 4800 l/min. To już parametr pasujący do ciężkiego pojazdu, który ma zasilać kilka prądów gaśniczych, działko wodno-pianowe albo odcinki magistralne. Typowy błąd myślowy polega na tym, że ktoś odczytuje liczby dosłownie, bez znajomości konwencji branżowej. Z mojego doświadczenia najlepiej zapamiętać: pierwsza liczba to woda w m³, druga to wydajność autopompy w hl/min. Przy wodzie 8 m³ spotykany zbiornik środka pianotwórczego ma 0,8 m³, czyli około 10% pojemności zbiornika wodnego. To jest spójne z dobrymi praktykami eksploatacji pojazdów wodno-pianowych.