Samochód pożarniczy o oznaczeniu taktycznym GBA 2/16 posiada
A. zbiornik wodny o pojemności 2 m3 oraz wydajność 16 l/s.
B. zbiornik środka pianotwórczego o pojemności 200 dm3 oraz wydajność 1600 dm3/min.
C. zbiornik środka pianotwórczego o pojemności 0,2 m3 oraz wydajność 160 l/min.
D. zbiornik wodny o pojemności 2500 dm3 oraz wydajność 16 hl/h.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2014 (arkusz Z.22-X-14.05).
Oznaczenie GBA 2/16 trzeba czytać w sposób typowy dla samochodów ratowniczo-gaśniczych stosowanych w ochronie przeciwpożarowej. GBA oznacza średni samochód gaśniczy ze zbiornikiem wodnym i autopompą, a zapis 2/16 odnosi się do parametrów układu gaśniczego. W praktyce przy takim pojeździe spotyka się zbiornik środka pianotwórczego 200 dm³, czyli 0,2 m³, oraz autopompę o wydajności 1600 dm³/min. To właśnie odpowiada wartości 16, bo w oznaczeniach pożarniczych często chodzi o 16 hl/min, a 16 hl to 1600 dm³. Moim zdaniem najłatwiej to zapamiętać przez przeliczenie: 1 hl = 100 dm³, więc 16 hl/min = 1600 dm³/min. Taki parametr jest ważny praktycznie, bo mówi dowódcy i kierowcy-operatorowi, jaką ilość środka gaśniczego autopompa może podać na prądownice albo działko wodno-pianowe. Zbiornik 200 dm³ środka pianotwórczego pozwala prowadzić działania pianowe, np. przy pożarach cieczy palnych, rozlewisk paliw lub zabezpieczeniu lądowania. W dobrych praktykach PSP zawsze sprawdza się nie tylko nazwę pojazdu, ale też jednostki, bo pomylenie l/min, dm³/min i hl/min potrafi całkiem zmienić sens odpowiedzi.
W tym pytaniu najczęściej problemem nie jest sama znajomość skrótu GBA, tylko jednostki i ich przeliczanie. Samochód GBA 2/16 jest kojarzony z układem gaśniczym, autopompą oraz zapasem środków gaśniczych, ale trzeba uważać, co dokładnie oznaczają podane liczby. Wartość 16 w oznaczeniu nie oznacza 16 l/s. Gdyby ktoś tak to odczytał, otrzymałby inną wydajność niż stosowana w opisach pojazdów pożarniczych. W praktyce chodzi o 16 hl/min, czyli 1600 dm³/min. To jest klasyczna wydajność autopompy dla wielu średnich samochodów gaśniczych, a nie mała wartość podana w litrach na sekundę bez właściwego kontekstu.
Pojawia się też typowe zamieszanie między wodą a środkiem pianotwórczym. Zbiornik wody i zbiornik środka pianotwórczego to nie to samo, choć oba są częścią zabudowy pożarniczej. Woda jest podstawowym środkiem gaśniczym, natomiast środek pianotwórczy jest dozowany do wody przez układ wodno-pianowy, żeby uzyskać pianę gaśniczą. Dlatego 200 dm³ środka pianotwórczego to sensowna wartość dla takiego pojazdu, natomiast 2500 dm³ wody czy 2 m³ wody mogą kojarzyć się z innymi konfiguracjami lub z opisem zbiornika wodnego, ale nie pasują do wskazanej tu poprawnej kombinacji. Trzeba też pilnować skali: 160 l/min to dużo za mało dla autopompy samochodu GBA, a 16 hl/h to z kolei jednostka godzinowa, która daje zupełnie inną, bardzo niską wydajność. Z mojego doświadczenia najlepiej najpierw zamienić wszystko na dm³/min i dm³, wtedy od razu widać, która odpowiedź technicznie ma ręce i nogi.
Pojawia się też typowe zamieszanie między wodą a środkiem pianotwórczym. Zbiornik wody i zbiornik środka pianotwórczego to nie to samo, choć oba są częścią zabudowy pożarniczej. Woda jest podstawowym środkiem gaśniczym, natomiast środek pianotwórczy jest dozowany do wody przez układ wodno-pianowy, żeby uzyskać pianę gaśniczą. Dlatego 200 dm³ środka pianotwórczego to sensowna wartość dla takiego pojazdu, natomiast 2500 dm³ wody czy 2 m³ wody mogą kojarzyć się z innymi konfiguracjami lub z opisem zbiornika wodnego, ale nie pasują do wskazanej tu poprawnej kombinacji. Trzeba też pilnować skali: 160 l/min to dużo za mało dla autopompy samochodu GBA, a 16 hl/h to z kolei jednostka godzinowa, która daje zupełnie inną, bardzo niską wydajność. Z mojego doświadczenia najlepiej najpierw zamienić wszystko na dm³/min i dm³, wtedy od razu widać, która odpowiedź technicznie ma ręce i nogi.