Samochód pożarniczy o oznaczeniu taktycznym GBA 2/16 posiada
A. zbiornik środka pianotwórczego o pojemności 0,02m3.
B. zbiornik wodny o pojemności 200 dm3.
C. zbiornik środka pianotwórczego o pojemności 2000 l.
D. zbiornik wodny o pojemności 2000 dm3.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2014 (arkusz Z.22-X-14.05).
Oznaczenie GBA 2/16 czyta się bardzo konkretnie: GBA to samochód gaśniczy ze zbiornikiem wodnym i autopompą, a zapis 2/16 informuje o podstawowych parametrach układu gaśniczego. Liczba 2 oznacza pojemność zbiornika wody w metrach sześciennych, czyli 2 m³. Po przeliczeniu daje to 2000 dm³, bo 1 m³ = 1000 dm³, a 1 dm³ to dokładnie 1 litr. Czyli taki pojazd ma zbiornik wodny 2000 dm³, inaczej 2000 l. Liczba 16 oznacza wydajność autopompy, zwykle rozumianą jako 16 hl/min, czyli 1600 l/min przy parametrach nominalnych. Moim zdaniem to jedno z tych oznaczeń, które naprawdę warto umieć z pamięci, bo w działaniach ratowniczo-gaśniczych od razu wiadomo, jaki zapas wody i potencjał podawania prądów gaśniczych ma zastęp. W praktyce GBA 2/16 nadaje się np. do pierwszego natarcia przy pożarach mieszkań, samochodów, śmietników czy małych obiektów gospodarczych, ale dowódca musi pamiętać, że przy dużym przepływie woda skończy się szybko. Takie oznaczenia są zgodne z przyjętą praktyką PSP i OSP oraz z ogólną logiką klasyfikacji pojazdów pożarniczych, powiązaną z wymaganiami technicznymi dla pojazdów ratowniczo-gaśniczych, np. PN-EN 1846.
W tym pytaniu łatwo pomylić jednostki albo uznać, że zapis 2/16 dotyczy środka pianotwórczego. A tak nie jest. W oznaczeniu GBA 2/16 część „2” odnosi się do pojemności zbiornika wody, podanej w metrach sześciennych. Oznacza to 2 m³, czyli 2000 dm³ lub 2000 l. W strażackiej praktyce dm³ i litr można tu traktować równoważnie, więc trzeba głównie pilnować przeliczenia: 1 m³ = 1000 dm³. Zbiornik 200 dm³ miałby tylko 200 l, czyli dziesięć razy mniej. Dla średniego samochodu gaśniczego byłoby to zdecydowanie za mało, bardziej jak zapas do bardzo ograniczonych działań, a nie typowy zasób wody dla GBA.
Błędne jest też wiązanie oznaczenia 2/16 ze zbiornikiem środka pianotwórczego. Środek pianotwórczy może być przewożony na samochodzie, ale jego ilość nie jest w ten sposób zapisana w symbolu GBA 2/16. Wariant 0,02 m³ to tylko 20 l, więc wygląda jak pomyłka wynikająca z mechanicznego przeliczania jednostek bez zastanowienia nad realiami sprzętu. Z kolei 2000 l środka pianotwórczego byłoby ogromną ilością jak na typowy samochód GBA i nie wynika z tego oznaczenia. W działaniach gaśniczych najpierw patrzy się na zapas wody i wydajność autopompy, bo to decyduje o możliwościach podania prądów gaśniczych. Z mojego doświadczenia najczęstszy błąd to czytanie „2” jako 200 albo jako jakaś pojemność piany, zamiast prosto: 2 m³ wody.
Błędne jest też wiązanie oznaczenia 2/16 ze zbiornikiem środka pianotwórczego. Środek pianotwórczy może być przewożony na samochodzie, ale jego ilość nie jest w ten sposób zapisana w symbolu GBA 2/16. Wariant 0,02 m³ to tylko 20 l, więc wygląda jak pomyłka wynikająca z mechanicznego przeliczania jednostek bez zastanowienia nad realiami sprzętu. Z kolei 2000 l środka pianotwórczego byłoby ogromną ilością jak na typowy samochód GBA i nie wynika z tego oznaczenia. W działaniach gaśniczych najpierw patrzy się na zapas wody i wydajność autopompy, bo to decyduje o możliwościach podania prądów gaśniczych. Z mojego doświadczenia najczęstszy błąd to czytanie „2” jako 200 albo jako jakaś pojemność piany, zamiast prosto: 2 m³ wody.