Straż pożarna najczęściej do tłoczenia wody używa pomp
A. membranowych.
B. wirowych.
C. tłokowych.
D. mimośrodowych.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2014 (arkusz Z.22-X-14.05).
Pompy wirowe są najczęściej używane przez straż pożarną do tłoczenia wody, bo bardzo dobrze pasują do tego, co dzieje się na akcji. Dają duże wydatki, czyli potrafią przetłoczyć dużo wody w krótkim czasie, a przy tym pracują w miarę równo i stabilnie. W samochodach gaśniczych spotyka się autopompy wirowe, a w sprzęcie przenośnym motopompy, też najczęściej o konstrukcji wirowej. Wirnik nadaje wodzie energię kinetyczną, a korpus pompy zamienia ją częściowo na ciśnienie. Proste, ale skuteczne. Moim zdaniem to jest właśnie powód, dla którego ta konstrukcja tak mocno weszła do pożarnictwa: ma dobrą wydajność, jest dość odporna eksploatacyjnie i nie komplikuje pracy ratownikom. W praktyce taka pompa zasila linie gaśnicze, działka wodno-pianowe, przetłacza wodę ze zbiornika samochodu albo z punktu czerpania wody. Ważne są też dobre praktyki: kontrola zalania i odpowietrzenia układu, unikanie pracy na sucho, obserwacja ciśnienia na nasadach oraz wydajności przy danej wysokości podnoszenia. Normy i wymagania branżowe, np. dotyczące pomp pożarniczych w pojazdach i motopompach, zakładają właśnie parametry typowe dla pomp wirowych: duży przepływ, określone ciśnienie nominalne i pewną niezawodność podczas długiej pracy.
W pożarnictwie łatwo pomylić różne rodzaje pomp, bo każda z nich potrafi przetłaczać ciecz, ale nie każda nadaje się do typowego podawania wody gaśniczej. Pompy tłokowe są pompami wyporowymi, więc działają przez okresowe zasysanie i wypychanie porcji cieczy. Mogą uzyskiwać wysokie ciśnienia, ale przy dużych wydajnościach potrzebnych na akcji gaśniczej byłyby mniej praktyczne, bardziej pulsacyjne i zwykle bardziej skomplikowane w obsłudze. W straży liczy się szybkie podanie dużej ilości wody, stabilna praca i odporność sprzętu, a tu pompa wirowa wypada po prostu lepiej. Pompy membranowe też są pompami wyporowymi, często stosuje się je do cieczy agresywnych, zanieczyszczonych albo do dozowania. Mają swoje miejsce w technice, nawet bardzo ważne, ale nie są podstawowym wyborem do zasilania linii gaśniczych wodą. Ich wydajność i charakter pracy nie odpowiadają temu, czego oczekuje się od autopompy czy motopompy pożarniczej. Pompy mimośrodowe, zależnie od konstrukcji, również kojarzą się raczej z przepompowywaniem cieczy lepkich, technicznych albo z pracą wyporową. Typowy błąd myślowy polega na tym, że skoro pompa tłokowa albo membranowa może wytworzyć ciśnienie, to nada się najlepiej do straży. A w praktyce gaśniczej ważny jest kompromis: duży przepływ, odpowiednie ciśnienie, ciągłość strumienia, prosta regulacja i niezawodność. Dlatego w standardowym sprzęcie pożarniczym dominują pompy wirowe, zgodne z wymaganiami eksploatacyjnymi i dobrymi praktykami obsługi sprzętu ratowniczo-gaśniczego.