W inżektorach wykorzystuje się mechanizm działania
A. śruby.
B. strumienicy.
C. sprężarki.
D. wielotłoczka ssawnego.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2013 (arkusz Z.22-X-13.08).
Inżektor działa na zasadzie strumienicy, czyli urządzenia, w którym szybki strumień medium roboczego porywa drugie medium i powoduje jego zasysanie. W praktyce wygląda to tak: ciecz, para albo gaz przepływa przez dyszę, zwiększa swoją prędkość, a w okolicy zwężki spada ciśnienie. Dzięki temu powstaje podciśnienie i można zassać inne medium, bez klasycznego tłoka, wirnika czy śruby. To jest bardzo ważna cecha inżektora. Moim zdaniem najłatwiej zapamiętać to przez skojarzenie z efektem Venturiego: większa prędkość przepływu, niższe ciśnienie statyczne, a potem mieszanie i odzysk części ciśnienia w dyfuzorze. Inżektory spotyka się np. przy zasilaniu kotłów wodą, w układach dozowania chemikaliów, instalacjach próżniowych, układach paliwowych oraz w prostych urządzeniach do mieszania cieczy. Dobrą praktyką branżową jest pilnowanie czystości dyszy, właściwego ciśnienia zasilania, szczelności przewodów ssawnych i zgodności z dokumentacją DTR producenta. Małe zabrudzenie potrafi mocno zmienić pracę inżektora, więc filtr przed urządzeniem to nie ozdoba, tylko normalna rozsądna rzecz.
W inżektorze nie chodzi o klasyczne ssanie wykonywane przez tłok ani o mechaniczne sprężanie medium. To częsty błąd, bo słowo zasysanie od razu kojarzy się z pompą tłokową albo z jakimś elementem poruszającym się tam i z powrotem. Wielotłoczek ssawny byłby rozwiązaniem wyporowym: komory robocze zmieniają objętość, zawory otwierają się i zamykają, a medium jest przemieszczane porcjami. Inżektor działa inaczej, dużo prościej konstrukcyjnie, bo wykorzystuje energię przepływającego strumienia i różnicę ciśnień. Sprężarka też nie pasuje jako zasada działania, mimo że w obu przypadkach pojawia się temat ciśnienia. Sprężarka dostarcza energię mechaniczną do gazu, zwykle przez tłoki, łopatki, śruby albo wirniki, aby zwiększyć jego ciśnienie. Inżektor natomiast może wytworzyć podciśnienie i przetłaczać mieszaninę, ale robi to przez dyszę, komorę mieszania i dyfuzor, a nie przez sprężanie w komorze roboczej. Mechanizm śruby kojarzy się z przenośnikiem ślimakowym, pompą śrubową albo sprężarką śrubową. Tam decyduje kształt ślimaka i ruch obrotowy. W inżektorze zasadnicze są parametry strugi: prędkość, ciśnienie, zwężka oraz porywanie medium. Z mojego doświadczenia wynika, że najwięcej pomyłek bierze się z mylenia nazwy elementu z zasadą fizyczną. Jeśli urządzenie zasysa, to nie zawsze znaczy, że ma pompę ssawną. Tutaj kluczowa jest strumienica i efekt spadku ciśnienia przy wzroście prędkości przepływu.