Wydajność wytwornicy pianowej WP 4/75 wynosi
A. 75 m3/min
B. 15 m3/min
C. 30 m3/min
D. 45 m3/min
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2013 (arkusz Z.22-X-13.05).
Wydajność wytwornicy pianowej WP 4/75 wynosi 30 m³/min i to jest parametr, który trzeba kojarzyć z ilością gotowej piany podawanej na miejsce działań. W praktyce nie chodzi tu o sam przepływ wody albo roztworu środka pianotwórczego, tylko o objętość wytworzonej piany w ciągu minuty. Oznaczenie WP 4/75 bywa pomocne: wartość 4 można wiązać z przepływem roztworu rzędu 400 dm³/min, czyli 0,4 m³/min, a 75 z liczbą spienienia. Po przemnożeniu 0,4 m³/min × 75 otrzymujemy właśnie 30 m³/min piany. Moim zdaniem to dobry przykład, że w sprzęcie pożarniczym sama nazwa urządzenia często coś podpowiada, ale trzeba wiedzieć co oznacza dany człon. W działaniach gaśniczych taka informacja jest ważna przy planowaniu zaopatrzenia wodnego, ilości środka pianotwórczego i czasu pracy prądu piany. Zgodnie z dobrą praktyką i dokumentacją techniczno-ruchową sprzętu, zawsze porównuje się wydajność urządzenia z potrzebami akcji, np. przy pokrywaniu rozlewiska paliwa, zabezpieczeniu hangaru, magazynu albo strefy zagrożonej ponownym zapłonem.
W tym pytaniu łatwo pomylić kilka różnych parametrów wytwornicy pianowej. Wartość 75 m³/min wygląda kusząco, bo w oznaczeniu WP 4/75 występuje liczba 75, ale w tym przypadku nie oznacza ona wydajności objętościowej gotowej piany. Jest to związane z liczbą spienienia, czyli informacją, ile razy zwiększa się objętość roztworu po napowietrzeniu. To typowy błąd: ktoś widzi największą liczbę w symbolu sprzętu i od razu traktuje ją jako wynik końcowy. W pożarnictwie tak się nie robi, bo oznaczenia sprzętu trzeba czytać razem z DTR, tabelami producenta i przyjętą zasadą obliczania parametrów roboczych. Wyniki 15 m³/min oraz 45 m³/min też nie pasują do charakterystyki WP 4/75. Zwykle biorą się z przypadkowego dzielenia albo mnożenia wartości z oznaczenia, bez sprawdzenia jednostek. A jednostki są tu naprawdę ważne: przepływ roztworu może być podawany w dm³/min, natomiast wydajność piany w m³/min. Jeżeli przyjmiemy przepływ roztworu 400 dm³/min, czyli 0,4 m³/min, oraz liczbę spienienia 75, otrzymujemy 30 m³/min. Z mojego doświadczenia wynika, że właśnie zamiana dm³ na m³ jest częstym miejscem potknięcia. Dobra praktyka branżowa jest prosta: najpierw ustalić, czy mówimy o wodzie, roztworze środka pianotwórczego, czy gotowej pianie, a dopiero potem porównywać liczby. W działaniach ratowniczo-gaśniczych pomyłka w tym parametrze mogłaby skutkować złym dobraniem sprzętu, niewłaściwą ilością środka pianotwórczego albo za małą rezerwą wody.