Wytwornica pianowa służy do wytwarzania piany
A. bardzo ciężkiej.
B. ciężkiej.
C. średniej.
D. lekkiej.
Pytanie z egzaminu CKE z 2016 roku (arkusz Z.22-X-16.04).
Wytwornica pianowa służy do wytwarzania piany średniej, czyli piany o liczbie spienienia zwykle w zakresie około 20-200. To jest ważne rozróżnienie sprzętowe: prądownice pianowe kojarzymy głównie z pianą ciężką, a wytwornice pianowe, np. typu WP, właśnie z pianą średnią. Działa to tak, że roztwór środka pianotwórczego z wodą jest podawany do urządzenia, a następnie napowietrzany na siatce lub wkładzie spieniającym. Dzięki temu powstaje większa objętość piany, dobra do pokrywania powierzchni cieczy palnych, ograniczania parowania, wypierania tlenu i chłodzenia warstwy powierzchniowej. W praktyce piana średnia jest przydatna np. przy pożarach rozlewisk paliw, w wannach wychwytowych, kanałach technologicznych czy przy zabezpieczaniu wycieków substancji palnych. Moim zdaniem warto to zapamiętać sprzętowo: wytwornica = piana średnia, prądownica pianowa = piana ciężka. Dobre praktyki i normy dotyczące środków pianotwórczych, jak PN-EN 1568, podkreślają znaczenie właściwego doboru środka, stężenia roboczego oraz liczby spienienia. Sam sprzęt też musi być dobrany do wydajności pompy, ciśnienia roboczego i rodzaju zasysacza, bo inaczej piana wyjdzie słaba, mokra albo szybko się rozpadnie.
W tym pytaniu łatwo pomylić nazwy sprzętu, bo wszystkie odpowiedzi brzmią podobnie i każda dotyczy piany gaśniczej. Kluczowe jest jednak rozróżnienie według liczby spienienia oraz rodzaju armatury wodno-pianowej. Wytwornica pianowa jest urządzeniem przeznaczonym do produkcji piany średniej, a nie lekkiej czy ciężkiej. Piana ciężka ma małą liczbę spienienia, zwykle do około 20, jest bardziej wodnista, dobrze przylega i jest podawana najczęściej przez prądownice pianowe. Stosuje się ją tam, gdzie potrzebny jest zwarty strumień i dobra zdolność chłodzenia, np. przy pożarach cieczy palnych na otwartej przestrzeni. Piana lekka ma bardzo dużą objętość i wysoką liczbę spienienia, powyżej około 200, ale do jej wytwarzania używa się innych urządzeń, często generatorów piany lekkiej z intensywnym napowietrzaniem. Nadaje się bardziej do wypełniania kubatur, piwnic, hal czy zamkniętych przestrzeni, choć oczywiście wymaga kontroli wentylacji i bezpieczeństwa ratowników. Określenie piana bardzo ciężka nie jest typową, standardową kategorią używaną w klasyfikacji pian gaśniczych. To częsty błąd myślowy: ktoś zakłada, że skoro piana może być ciężka, średnia i lekka, to bardzo ciężka też musi być formalną grupą. W praktyce branżowej liczy się liczba spienienia, wymagane stężenie środka pianotwórczego, wydajność wodna oraz kompatybilność sprzętu. Dlatego przy takim pytaniu najlepiej skojarzyć nazwę urządzenia z zastosowaniem: wytwornica pianowa w jednostkach ochrony przeciwpożarowej służy do wytwarzania piany średniej.