Zakres czynności wchodzących w działania ratownicze, realizowane na poziomie podstawowym na obszarach wodnych, to czynności ratownicze wykonywane
Zakres poziomu podstawowego w ratownictwie wodnym dotyczy działań prowadzonych wyłącznie na powierzchni obszarów wodnych, także wtedy, gdy akwen jest zalodzony. To jest ważne rozróżnienie, bo poziom podstawowy ma być możliwy do realizacji przez wszystkie jednostki KSRG, czyli nie tylko przez jednostki ratowniczo-gaśnicze PSP, ale również przez jednostki OSP włączone do systemu, jeżeli działają zgodnie z wyszkoleniem i wyposażeniem. W praktyce chodzi np. o dotarcie do osoby poszkodowanej przy pomocy rzutki, koła ratunkowego, łodzi, pontonu, sań lodowych, deski lodowej albo innego sprzętu do działań powierzchniowych. Do tego dochodzi zabezpieczenie miejsca zdarzenia, asekuracja ratowników, ewakuacja poszkodowanego na brzeg, kwalifikowana pierwsza pomoc, ochrona przed hipotermią i przekazanie zespołowi medycznemu. Moim zdaniem najłatwiej zapamiętać to tak: poziom podstawowy = powierzchnia wody i lód, bez schodzenia pod wodę. Działania w toni wodnej albo na dnie wymagają już innych kwalifikacji, sprzętu nurkowego, procedur bezpieczeństwa i najczęściej udziału specjalistycznych grup ratownictwa wodno-nurkowego. Dobra praktyka branżowa mówi też jasno: najpierw bezpieczeństwo ratownika, rozpoznanie, asekuracja i dowodzenie, a dopiero potem wejście w strefę zagrożenia.
Najczęstszy błąd w tym pytaniu polega na pomieszaniu poziomu podstawowego z działaniami specjalistycznymi. Jeżeli w odpowiedzi pojawia się prowadzenie czynności w toni wodnej albo na dnie akwenu, to wychodzimy już poza typowy zakres działań podstawowych. Takie działania wymagają nurków, odpowiedniego sprzętu, łączności, procedur dekompresyjnych lub przynajmniej ścisłych zasad bezpieczeństwa pracy pod wodą. Nie można zakładać, że każda jednostka KSRG ma ludzi przygotowanych do penetracji dna, poszukiwań podwodnych czy pracy w ograniczonej widoczności. To byłoby niebezpieczne i sprzeczne z zasadą adekwatności sił i środków do zagrożenia. Drugi typowy skrót myślowy dotyczy utożsamiania KSRG wyłącznie z JRG PSP. Jednostki ratowniczo-gaśnicze Państwowej Straży Pożarnej są bardzo ważnym elementem systemu, ale KSRG obejmuje też inne podmioty, zwłaszcza wybrane jednostki OSP. Dlatego zapis ograniczający działania podstawowe tylko do JRG PSP zawęża system w sposób niepoprawny. W praktyce na miejscu zdarzenia nad rzeką, jeziorem czy na zalodzonym stawie mogą działać różne jednostki systemu, ale na poziomie podstawowym wykonują one czynności powierzchniowe: zabezpieczają teren, podejmują poszkodowanego z powierzchni, używają sprzętu pływającego lub lodowego, prowadzą ewakuację i KPP. Z mojego doświadczenia takie rozróżnienie jest kluczowe, bo ratownik musi wiedzieć nie tylko co wolno zrobić, ale też gdzie kończą się jego kompetencje. W ratownictwie wodnym zbyt ambitne wejście w działania podwodne bez przygotowania może skończyć się dodatkową ofiarą, a tego właśnie procedury mają unikać.