Centralnym organem administracji rządowej w sprawach organizacji krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego oraz ochrony przeciwpożarowej jest
A. wójt.
B. starosta.
C. komendant główny PSP.
D. wojewoda.
Pytanie z egzaminu CKE z 2016 roku (arkusz Z.23-X-16.04).
Komendant Główny PSP jest centralnym organem administracji rządowej właściwym w sprawach organizacji krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego oraz ochrony przeciwpożarowej. To ważne rozróżnienie, bo mówimy tu o poziomie ogólnokrajowym, a nie o zadaniach gminy, powiatu czy województwa. Komendant Główny PSP działa w strukturze administracji rządowej i podlega ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. W praktyce oznacza to, że odpowiada za kierunki funkcjonowania PSP, nadzór nad systemem ratowniczo-gaśniczym, zasady gotowości operacyjnej, współpracę z jednostkami OSP włączonymi do KSRG, szkolenie, standaryzację procedur oraz koordynację dużych działań ratowniczych. Moim zdaniem to jedno z tych pytań, gdzie trzeba pilnować słowa „centralny”. Wójt, starosta i wojewoda mają swoje zadania z zakresu bezpieczeństwa i zarządzania kryzysowego, ale nie są organem centralnym dla całego kraju. W dobrej praktyce branżowej ta hierarchia jest bardzo istotna, bo przy większych zdarzeniach, planowaniu zabezpieczenia operacyjnego czy tworzeniu procedur liczy się jasny podział kompetencji: lokalnie działa gmina i powiat, regionalnie wojewoda oraz komendant wojewódzki PSP, a na szczeblu krajowym właśnie Komendant Główny PSP.
W tym pytaniu łatwo pomylić różne poziomy administracji publicznej, bo wójt, starosta i wojewoda faktycznie mają obowiązki związane z bezpieczeństwem, ochroną ludności i reagowaniem na zdarzenia. Nie są jednak centralnym organem administracji rządowej w sprawach organizacji krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego oraz ochrony przeciwpożarowej. Wójt działa przede wszystkim na poziomie gminy. Może zajmować się sprawami lokalnego bezpieczeństwa, współpracą z OSP, planowaniem ochrony przeciwpożarowej w gminie czy zapewnianiem warunków organizacyjnych dla jednostek ochotniczych. To ważne zadania, ale mają charakter miejscowy, a nie krajowy. Starosta funkcjonuje na poziomie powiatu i także uczestniczy w systemie bezpieczeństwa, między innymi przez zarządzanie kryzysowe i współpracę z komendą powiatową lub miejską PSP. Nadal jednak nie jest organem centralnym. Wojewoda jest przedstawicielem rządu w województwie i ma dużo szersze kompetencje niż organy samorządowe, zwłaszcza przy koordynacji działań administracji rządowej w regionie. Mimo to jego właściwość jest terytorialnie ograniczona do województwa. Typowy błąd myślowy polega na tym, że skoro wojewoda reprezentuje rząd, to automatycznie uznaje się go za organ centralny. A to nie tak działa. Centralny poziom w sprawach PSP, KSRG i ochrony przeciwpożarowej reprezentuje Komendant Główny PSP. To on odpowiada za organizacyjne i systemowe rozwiązania w skali państwa, czyli za standardy, nadzór, koordynację i rozwój krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego. Z mojego doświadczenia najlepiej zapamiętać to po osi: gmina – wójt, powiat – starosta, województwo – wojewoda, kraj – Komendant Główny PSP.