Do jakiej kategorii zagrożenia ludzi należy zakwalifikować żłobki i przedszkola?
Żłobki i przedszkola kwalifikuje się do kategorii ZL II, czyli do budynków lub ich części przeznaczonych przede wszystkim do użytku ludzi o ograniczonej zdolności poruszania się. I tu nie chodzi tylko o osoby niepełnosprawne ruchowo w ścisłym sensie. Dzieci w wieku żłobkowym i przedszkolnym nie są samodzielne podczas ewakuacji: mogą się przestraszyć, nie rozumieć poleceń, nie znać drogi wyjścia, wymagają opieki personelu. Dlatego przepisy techniczno-budowlane traktują takie obiekty podobnie jak szpitale, domy opieki czy placówki dla osób starszych. Moim zdaniem to bardzo logiczne, bo w pożarze najważniejszy nie jest sam adres budynku, tylko realna możliwość szybkiego opuszczenia strefy zagrożenia. W praktyce zakwalifikowanie przedszkola do ZL II wpływa na wymagania dotyczące warunków ewakuacji, długości dojść, szerokości dróg ewakuacyjnych, odporności pożarowej elementów budynku, oddzieleń przeciwpożarowych czy rozwiązań alarmowania. Dobra praktyka projektowa zakłada też czytelne oznakowanie, ćwiczenia ewakuacyjne z personelem i dzieciakami, stałą drożność wyjść oraz organizację ewakuacji grupami. Samo napisanie w dokumentacji ZL II to nie formalność, tylko punkt wyjścia do bezpiecznego projektu i późniejszej eksploatacji obiektu.
W tym pytaniu łatwo pomylić samą funkcję publiczną obiektu z rzeczywistą zdolnością użytkowników do samodzielnej ewakuacji. Żłobek albo przedszkole oczywiście jest obiektem użyteczności publicznej, ale to jeszcze nie oznacza automatycznie kategorii ZL III. Ta kategoria obejmuje typowe budynki użyteczności publicznej, które nie spełniają warunków ZL I i ZL II, na przykład biura, urzędy czy przychodnie w zwykłym zakresie użytkowania. W przedszkolu sytuacja jest inna, bo podstawową grupą użytkowników są małe dzieci, czyli osoby wymagające pomocy opiekunów przy ewakuacji. Z mojego doświadczenia właśnie ten szczegół najczęściej ucieka przy rozwiązywaniu takich pytań. ZL I dotyczy głównie pomieszczeń lub budynków przeznaczonych do jednoczesnego przebywania większej liczby osób, zwykle ponad 50, które nie są stałymi użytkownikami danego miejsca, jak sale widowiskowe, handlowe czy konferencyjne. Przedszkole może mieć dużo osób, ale jego istotą nie jest masowe zgromadzenie obcych użytkowników, tylko opieka nad dziećmi. ZL V także nie pasuje, bo obejmuje zamieszkanie zbiorowe, na przykład hotele, internaty, domy studenckie albo podobne obiekty, gdzie ludzie śpią i mieszkają przez pewien czas. Przedszkole i żłobek nie są klasyfikowane według tego kryterium. Poprawna kwalifikacja to ZL II, ponieważ przepisy techniczno-budowlane wiążą tę kategorię z ludźmi o ograniczonej zdolności poruszania się lub samodzielnego reagowania w zagrożeniu. W praktyce ma to duże znaczenie dla projektowania dróg ewakuacyjnych, zabezpieczeń przeciwpożarowych i organizacji działań personelu podczas alarmu.