Do której kategorii zagrożenia ludzi kwalifikowany jest budynek przeznaczony na przedszkole?
A. ZL I
B. ZL II
C. ZL III
D. ZL V
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2017 (arkusz Z.23-X-17.05).
Budynek przeznaczony na przedszkole kwalifikuje się do kategorii zagrożenia ludzi ZL II, bo przebywają w nim głównie dzieci w wieku, w którym nie można zakładać samodzielnej, szybkiej i świadomej ewakuacji. W przepisach techniczno-budowlanych kategoria ZL II obejmuje obiekty przeznaczone przede wszystkim dla osób o ograniczonej zdolności poruszania się, czyli m.in. żłobki, przedszkola, szpitale, domy opieki. Tu nie chodzi tylko o sprawność fizyczną, ale też o możliwość rozpoznania zagrożenia i wykonania poleceń. Małe dzieci mogą spanikować, ukryć się, wrócić po zabawkę albo nie rozumieć komunikatu alarmowego. Dlatego wymagania pożarowe dla takich budynków są ostrzejsze: odpowiednie warunki ewakuacji, właściwa długość dojść, szerokości dróg ewakuacyjnych, klasy odporności pożarowej, obudowa klatek schodowych czy dobór urządzeń przeciwpożarowych. W praktyce projektant i rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych muszą patrzeć na taki obiekt bardziej ostrożnie niż na zwykły budynek biurowy. Moim zdaniem to bardzo logiczne, bo w przedszkolu nawet dobra instrukcja bezpieczeństwa pożarowego nie wystarczy, jeśli drogi ewakuacji są źle zaprojektowane albo personel nie ma przećwiczonych procedur.
Przy kwalifikowaniu przedszkola łatwo pomylić sam fakt, że jest to obiekt użyteczności publicznej, z właściwą kategorią zagrożenia ludzi. ZL I dotyczy głównie budynków lub ich części przeznaczonych do jednoczesnego przebywania ponad 50 osób, które nie są stałymi użytkownikami danego miejsca, na przykład sale widowiskowe, duże sale konferencyjne czy obiekty zgromadzeń. Przedszkole nie jest typowym obiektem zgromadzeń w takim sensie, bo dzieci i personel przebywają tam regularnie, a najważniejszym kryterium jest ograniczona możliwość samodzielnej ewakuacji dzieci. ZL III obejmuje wiele budynków użyteczności publicznej, takich jak urzędy, biura czy część obiektów szkolnych, ale tu użytkownicy zasadniczo potrafią samodzielnie rozpoznać zagrożenie i opuścić budynek według oznakowania oraz komunikatów. Dla przedszkola takie założenie byłoby zbyt optymistyczne, trochę oderwane od realiów. ZL V odnosi się do budynków zamieszkania zbiorowego, czyli na przykład hoteli, internatów, domów studenckich czy pensjonatów, gdzie ludzie nocują, ale niekoniecznie są osobami wymagającymi stałej pomocy przy ewakuacji. Typowy błąd myślowy polega na tym, że ktoś widzi dzieci jako grupę liczną i od razu kojarzy to z ZL I albo widzi budynek edukacyjny i wybiera ZL III. W ochronie przeciwpożarowej trzeba jednak patrzeć na profil użytkowników, ich zdolność do reakcji oraz organizację ewakuacji. Dlatego przedszkole kwalifikuje się jako ZL II, podobnie jak żłobek, bo bezpieczeństwo zależy tam w dużej mierze od dorosłego personelu, odpowiedniej liczby wyjść i prostych, czytelnych dróg ewakuacyjnych.