Do neutralizacji roztworu, którego odczyn pH w skali 1-14 wynosi 2, stosuje się wodny roztwór
Roztwór o pH 2 ma wyraźnie kwaśny odczyn, czyli zawiera dużo jonów H₃O⁺. Do neutralizacji takiego roztworu stosuje się zasadę, a wapno gaszone, czyli wodorotlenek wapnia Ca(OH)₂, właśnie taką zasadą jest. W wodzie daje jony OH⁻, które reagują z jonami kwasowymi, tworząc wodę i odpowiednią sól wapniową. W uproszczeniu chodzi o to, żeby odczyn przesunąć z kwaśnego w okolice obojętnego, czyli mniej więcej pH 7. Moim zdaniem to jedno z tych pytań, gdzie trzeba pamiętać nie nazwę środka, tylko zasadę chemiczną: kwas neutralizujemy zasadą, a zasadę kwasem. W praktyce ratownictwa chemicznego wodny roztwór wapna gaszonego może być używany przy likwidacji rozlewisk kwasów, ale robi się to ostrożnie, porcjami i pod kontrolą pH. Reakcja neutralizacji może wydzielać ciepło, więc nie wolno sypać czy wlewać środka bezmyślnie, bo można doprowadzić do pryskania cieczy albo gwałtownej reakcji. Dobre praktyki wymagają rozpoznania substancji, sprawdzenia karty charakterystyki SDS, zastosowania ochrony dróg oddechowych, rękawic i ubrania ochronnego oraz zabezpieczenia odpływów. Po neutralizacji powstałą mieszaninę nadal traktuje się jako odpad niebezpieczny, dopóki nie zostanie właściwie zbadana i przekazana do utylizacji. To jest bardzo praktyczna wiedza, nie tylko szkolna chemia.
Jeżeli roztwór ma pH 2, to znaczy, że jest silnie kwaśny i do jego zobojętnienia potrzebny jest środek o charakterze zasadowym. Częsty błąd polega na tym, że ktoś wybiera substancję znaną z nazwy chemicznej, ale nie analizuje jej działania. Octan metylu jest estrem, a nie typowym środkiem do neutralizacji kwasów w działaniach ratowniczych. Może ulegać hydrolizie w pewnych warunkach, ale to nie jest szybka, kontrolowana i praktyczna metoda podnoszenia pH rozlewiska. W akcji liczy się przewidywalność, bezpieczeństwo i możliwość bieżącej kontroli odczynu, a nie reakcje poboczne, które mogą jeszcze wprowadzić lotne lub palne pary. Kwas siarkowy działa dokładnie w przeciwną stronę, bo sam jest mocnym kwasem. Dodanie go do roztworu o pH 2 pogłębiłoby zagrożenie chemiczne, mogłoby zwiększyć żrącość mieszaniny i wytworzyć dodatkowe ciepło. To taki klasyczny błąd myślowy: skoro pytanie dotyczy chemii, to wybieram mocny reagent, ale tu mocny reagent musi mieć przeciwny charakter chemiczny. Środek pianotwórczy kojarzy się z działaniami straży pożarnej, jednak jego główne zadanie to gaszenie lub zabezpieczanie powierzchni cieczy palnych przez wytworzenie piany, odcięcie tlenu i ograniczenie parowania. Nie służy on do neutralizacji odczynu kwaśnego. W procedurach ratownictwa chemicznego najpierw rozpoznaje się substancję, izoluje strefę, dobiera środki ochrony, a neutralizator dobiera się według charakteru substancji i danych z SDS. Dla kwasu właściwy będzie roztwór zasadowy, taki jak wodny roztwór wapna gaszonego, stosowany ostrożnie i z kontrolą pH. Bez tego łatwo zrobić więcej szkody niż pożytku, niestety.