Do podania wody przez pokrycie dachu bez wykonywania wcześniejszych otworów oddymiających służy
A. trokomat.
B. młot udarowy.
C. lanca gaśnicza.
D. otwornica.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2019 (arkusz Z.23-X-19.05).
Lanca gaśnicza jest tu właściwym sprzętem, bo pozwala wprowadzić wodę przez pokrycie dachu bez wcześniejszego wycinania otworów oddymiających czy rozbierania połaci. Chodzi o lancę, często typu przebijającego lub do gaszenia pożarów ukrytych, która ma końcówkę umożliwiającą przebicie warstw dachu, ściany lekkiej albo poszycia i podanie prądu wody, zwykle rozproszonego. W praktyce przydaje się to przy pożarach poddaszy, przestrzeni międzystropowych, hal z warstwowym dachem, a także tam, gdzie ogień rozwija się w zamkniętej przestrzeni i dostęp od środka jest niebezpieczny. Moim zdaniem to bardzo praktyczne narzędzie, bo ogranicza czas dojścia do ogniska pożaru i zmniejsza narażenie ratowników na temperaturę, dym oraz ryzyko zawalenia. Dobra praktyka mówi jednak, że użycie lancy musi być skoordynowane z rozpoznaniem konstrukcji, wentylacją pożarową i pracą rot asekuracyjnych. Nie jest to przypadkowe lanie H₂O w dach, tylko świadome podanie środka gaśniczego w miejsce, gdzie spodziewamy się pożaru ukrytego. Trzeba też uważać na instalacje elektryczne, fotowoltaikę, elementy nośne i kierunek rozprzestrzeniania się dymu. W standardach działań ratowniczo-gaśniczych liczy się szybkie, ale kontrolowane dotarcie do strefy spalania, a lanca gaśnicza właśnie do tego służy.
W tym pytaniu łatwo pomylić sprzęt do wykonywania otworów ze sprzętem do podawania środka gaśniczego. Trokomat kojarzy się z przebijaniem lub wykonywaniem dostępu, ale nie jest typowym urządzeniem przeznaczonym do skutecznego podania wody przez pokrycie dachu w działaniach gaśniczych. Sama możliwość naruszenia materiału nie wystarcza, bo w akcji chodzi o kontrolowany prąd gaśniczy, odpowiedni zasięg, rozproszenie i możliwość pracy z bezpieczniejszego miejsca. Otwornica również służy głównie do wykonania otworu w materiale, na przykład w blasze, płycie czy innym elemencie konstrukcyjnym. Jej użycie może przygotować dostęp, ale nie rozwiązuje zadania z pytania, bo pytanie wyraźnie mówi o podaniu wody bez wcześniejszego wykonywania otworów oddymiających. Młot udarowy to jeszcze inna sprawa: jest sprzętem burzącym lub kującym, przydatnym czasem przy pracach rozbiórkowych, lecz jego zastosowanie na dachu może być wolne, głośne i ryzykowne dla konstrukcji oraz dla ratownika. Typowy błąd myślowy polega na tym, że ktoś widzi dach i od razu myśli: trzeba zrobić dziurę. W działaniach gaśniczych nie zawsze tak jest. Jeśli pożar rozwija się pod pokryciem, w izolacji albo na poddaszu, bardziej sensowne bywa użycie lancy gaśniczej, która przebija przegrodę i jednocześnie podaje wodę lub mgłę wodną do wnętrza przestrzeni objętej pożarem. Z mojego doświadczenia szkoleniowego wynika, że ta różnica jest ważna: narzędzie do otwierania konstrukcji to nie to samo co armatura gaśnicza do skutecznego podania prądu wody. Właściwy wybór sprzętu ogranicza czas działań, straty pożarowe i niepotrzebne ryzyko na dachu.