Do zabezpieczenia przejść kanałów wentylacyjnych przez ścianę oddzielenia przeciwpożarowego stosuje się
A. klapy oddymiające.
B. masy natryskowe.
C. farby pęczniejące.
D. klapy odcinające.
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2015 (arkusz Z.23-X-15.01).
Do przejść kanałów wentylacyjnych przez ścianę oddzielenia przeciwpożarowego stosuje się klapy odcinające, czyli przeciwpożarowe klapy odcinające montowane w przewodach wentylacyjnych. Ich zadanie jest bardzo konkretne: w normalnej pracy instalacji powietrze może przepływać przez kanał, ale w razie pożaru klapa zamyka przekrój przewodu i ogranicza przenoszenie ognia, dymu oraz gorących gazów do sąsiedniej strefy pożarowej. To jest istota podziału budynku na strefy pożarowe. Ściana oddzielenia przeciwpożarowego ma swoją klasę odporności ogniowej, np. EI 60 lub EI 120, i przejście instalacyjne nie może tej odporności po prostu zepsuć. Moim zdaniem to jeden z tych detali, które na budowie są mało widowiskowe, ale bardzo ważne. Klapa powinna mieć odpowiednią klasyfikację ogniową, być zamontowana zgodnie z dokumentacją techniczno-ruchową producenta, z zachowaniem właściwego uszczelnienia przejścia przez przegrodę. Często współpracuje z instalacją sygnalizacji pożaru, siłownikiem sprężynowym albo wyzwalaczem termicznym. W praktyce spotkasz ją np. tam, gdzie kanał wentylacji bytowej przechodzi z korytarza przez ścianę wydzielenia pożarowego do innej strefy. Dobra praktyka branżowa jest taka, żeby nie traktować samego wypełnienia otworu masą ogniochronną jako zamiennika klapy, bo kanał nadal zostaje pustą drogą rozprzestrzeniania się dymu. Klapa odcinająca zamyka właśnie tę drogę.
W tym pytaniu łatwo pomylić różne elementy ochrony przeciwpożarowej, bo wszystkie kojarzą się z ogniem, dymem albo zabezpieczaniem konstrukcji. Klapy oddymiające służą głównie do usuwania dymu i gorących gazów z przestrzeni objętej pożarem, na przykład z klatki schodowej, hali albo pasażu. Ich funkcja jest odwrotna niż w przypadku klapy odcinającej: mają otworzyć drogę dla dymu na zewnątrz lub do systemu oddymiania, a nie zamknąć kanał wentylacyjny przechodzący przez ścianę oddzielenia przeciwpożarowego. Z mojego doświadczenia właśnie tu pojawia się częsty błąd myślowy: skoro coś ma nazwę klapa i jest pożarowe, to pewnie pasuje. No nie do końca. Liczy się funkcja w instalacji. Masy natryskowe są stosowane jako zabezpieczenia ogniochronne, najczęściej do podnoszenia odporności ogniowej elementów konstrukcyjnych, np. stali, żelbetu albo niektórych przejść instalacyjnych. Mogą pomagać w ochronie przegrody, ale nie zamykają światła kanału wentylacyjnego podczas pożaru. Farby pęczniejące działają podobnie w sensie ochrony materiału: pod wpływem temperatury tworzą warstwę izolującą, często na konstrukcjach stalowych. Nie są jednak urządzeniem odcinającym przepływ powietrza, dymu i płomieni w przewodzie. Prawidłowym rozwiązaniem są przeciwpożarowe klapy odcinające, dobrane do wymaganej klasy odporności ogniowej przegrody i zamontowane zgodnie z aprobatą, klasyfikacją oraz instrukcją producenta. W praktyce ważne jest też ich sterowanie, przeglądy i dostęp serwisowy, bo nawet najlepsza klapa nie pomoże, jeśli została źle zabudowana albo nie zamknie się w chwili pożaru.