Dom rencistów zaliczany jest do kategorii zagrożenia ludzi
A. ZL III
B. ZL IV
C. ZL II
D. ZL V
Pytanie z egzaminu CKE z 2016 roku (arkusz Z.23-X-16.04).
Dom rencistów zalicza się do kategorii ZL V, czyli do budynków zamieszkania zbiorowego, o ile nie spełnia szczególnych warunków kwalifikujących go do ZL I albo ZL II. W praktyce chodzi tu o obiekt, w którym ludzie mieszkają czasowo albo stale, ale nie jest to zwykły budynek mieszkalny jednorodzinny czy wielorodzinny. Do ZL V zalicza się m.in. hotele, internaty, domy studenckie, domy dziecka, domy zakonne oraz właśnie domy rencistów. To rozróżnienie jest ważne, bo kategoria ZL wpływa na wymagania dotyczące odporności pożarowej budynku, długości dojść ewakuacyjnych, liczby wyjść ewakuacyjnych, oddzieleń przeciwpożarowych czy wyposażenia w urządzenia przeciwpożarowe. Moim zdaniem przy takich pytaniach warto zapamiętać prostą zasadę: jeżeli obiekt służy wspólnemu zakwaterowaniu ludzi, a nie jest typowym mieszkaniem, to bardzo często wchodzimy w ZL V. W działaniach praktycznych, np. podczas kontroli prewencyjnej albo rozpoznania operacyjnego, taka kwalifikacja pomaga ocenić, czy ewakuacja będzie trudniejsza i czy personel obiektu ma przygotowane realne procedury alarmowania oraz pomocy mieszkańcom.
Pomyłka najczęściej wynika z tego, że nazwa dom rencistów kojarzy się z osobami starszymi lub mniej sprawnymi, więc automatycznie ktoś wybiera ZL II. Trzeba jednak uważać, bo w klasyfikacji pożarowej liczy się przeznaczenie budynku według przepisów techniczno-budowlanych, a nie tylko potoczne skojarzenie z użytkownikami. ZL II dotyczy obiektów przeznaczonych przede wszystkim dla ludzi o ograniczonej zdolności poruszania się, na przykład szpitali, żłobków czy przedszkoli. Jeżeli jednak mówimy typowo o domu rencistów jako obiekcie zamieszkania zbiorowego, to właściwa kategoria to ZL V. ZL III też tu nie pasuje, bo obejmuje głównie budynki użyteczności publicznej, które nie są kwalifikowane do ZL I ani ZL II, na przykład wiele urzędów, szkół dla starszych uczniów czy budynków biurowych. Tam ludzie zwykle przebywają w związku z obsługą, nauką albo pracą, a nie mieszkają. ZL IV oznacza budynki mieszkalne, czyli typowe mieszkania, bloki czy domy mieszkalne, a dom rencistów nie jest takim zwykłym budynkiem mieszkalnym, tylko formą zakwaterowania zbiorowego. W praktyce dobra klasyfikacja ZL jest bardzo istotna, bo od niej zależą warunki ewakuacji, wymagania dla dróg pożarowych, odporność ogniowa elementów budynku i sposób organizacji bezpieczeństwa. Z mojego doświadczenia najlepiej zapamiętać: zamieszkanie zbiorowe, takie jak hotel, internat, dom dziecka czy dom rencistów, prowadzi nas zasadniczo do ZL V, chyba że przepisy i rzeczywista funkcja obiektu wskazują inaczej.