Drabin i podnośników samojezdnych nie sprawia się
A. w pobliżu drzew mierzących powyżej 3,5 m.
B. podczas burz i silnych wiatrów.
C. w pobliżu obiektów zawierających strefy zagrożone wybuchem.
D. podczas znacznych opadów śniegu.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2014 (arkusz Z.23-X-14.05).
Drabiny mechaniczne i podnośniki samojezdne nie powinny być sprawiane podczas burz i silnych wiatrów, bo wtedy ryzyko przewrócenia, utraty stateczności albo porażenia piorunem robi się po prostu za duże. W praktyce taki sprzęt pracuje wysoko, ma duży wysięg i działa trochę jak dźwignia. Nawet mocne podpory nie pomogą, jeżeli podmuch boczny zacznie bujać przęsłami drabiny albo koszem podnośnika z ratownikiem w środku. Moim zdaniem to jedna z tych zasad, które łatwo zapamiętać: im wyżej pracujesz, tym bardziej pogoda ma znaczenie. Dobre praktyki PSP i zasady eksploatacji sprzętu wysokościowego wymagają stałej oceny warunków atmosferycznych, zwłaszcza prędkości wiatru, opadów, widoczności i ryzyka wyładowań atmosferycznych. Przykład z akcji: przy pożarze dachu można chcieć szybko podać prąd wody z kosza, ale jeśli nadchodzi burza i wiatr mocno szarpie, bezpieczniej jest zmienić taktykę, użyć stanowisk naziemnych albo poczekać na poprawę warunków. Sprzęt jest ważny, ale życie ratowników jest ważniejsze.
W tym pytaniu łatwo pomylić ogólne zagrożenia na miejscu akcji z konkretnym zakazem sprawiania drabin i podnośników samojezdnych. Znaczne opady śniegu rzeczywiście mogą utrudniać działania: pogarszają widoczność, powodują śliskość podłoża, mogą zasypywać podpory i zwiększać ryzyko oblodzenia elementów roboczych. Nie oznacza to jednak automatycznie tak jednoznacznego zakazu jak przy burzy i silnym wietrze. Przy śniegu ocenia się warunki, przygotowuje stanowisko pracy, usuwa zalegający śnieg spod podpór i kontroluje stabilność. Czasem praca będzie możliwa, czasem nie, ale decyduje realna ocena ryzyka, a nie sama nazwa zjawiska.
Obecność drzew wyższych niż 3,5 m też nie jest samodzielnym kryterium zakazu. Drzewa mogą przeszkadzać w manewrowaniu, ograniczać pole pracy przęseł, zahaczać o kosz albo zasłaniać dostęp do elewacji, ale wtedy chodzi o zachowanie skrajni, dobór miejsca ustawienia i współpracę operatora z asekuracją. Sama wysokość drzewa nie tworzy reguły eksploatacyjnej dla drabiny.
Podobnie strefy zagrożone wybuchem są bardzo poważnym tematem, zwłaszcza w ratownictwie chemicznym i przy obiektach przemysłowych. Trzeba wtedy uważać na źródła zapłonu, ładunki elektrostatyczne, silniki spalinowe i wyposażenie bez dopuszczeń do atmosfer wybuchowych. Jednak pytanie dotyczy standardowej zasady niesprawiania drabin i podnośników, a nie całej organizacji działań w strefie Ex. Typowy błąd myślowy polega tu na wybraniu odpowiedzi, która brzmi groźnie. W szkoleniu pożarniczym trzeba jednak trzymać się konkretu: największym, bezpośrednim przeciwwskazaniem dla pracy sprzętu wysokościowego są burze i silny wiatr, bo bezpośrednio uderzają w stateczność zestawu oraz bezpieczeństwo ratownika na wysokości.
Obecność drzew wyższych niż 3,5 m też nie jest samodzielnym kryterium zakazu. Drzewa mogą przeszkadzać w manewrowaniu, ograniczać pole pracy przęseł, zahaczać o kosz albo zasłaniać dostęp do elewacji, ale wtedy chodzi o zachowanie skrajni, dobór miejsca ustawienia i współpracę operatora z asekuracją. Sama wysokość drzewa nie tworzy reguły eksploatacyjnej dla drabiny.
Podobnie strefy zagrożone wybuchem są bardzo poważnym tematem, zwłaszcza w ratownictwie chemicznym i przy obiektach przemysłowych. Trzeba wtedy uważać na źródła zapłonu, ładunki elektrostatyczne, silniki spalinowe i wyposażenie bez dopuszczeń do atmosfer wybuchowych. Jednak pytanie dotyczy standardowej zasady niesprawiania drabin i podnośników, a nie całej organizacji działań w strefie Ex. Typowy błąd myślowy polega tu na wybraniu odpowiedzi, która brzmi groźnie. W szkoleniu pożarniczym trzeba jednak trzymać się konkretu: największym, bezpośrednim przeciwwskazaniem dla pracy sprzętu wysokościowego są burze i silny wiatr, bo bezpośrednio uderzają w stateczność zestawu oraz bezpieczeństwo ratownika na wysokości.