Element wytwornicy pianowej oznaczony na schemacie cyfrą 3 to
A. sito spieniające.
B. siatka stożkowa.
C. rozpylacz kaskadowy.
D. komora mieszania.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2015 (arkusz Z.23-X-15.08).
Element oznaczony cyfrą 3 to sito spieniające, czyli część wytwornicy pianowej, na której mieszanina wodnego roztworu środka pianotwórczego i zassanego powietrza zostaje intensywnie rozbita i uformowana w pianę. Na schemacie widać to dość jasno: roztwór środka pianotwórczego wypływa przez rozpylacz, zasysa powietrze, miesza się w korpusie, a potem trafia właśnie na sito. Przejście przez drobną strukturę sita powoduje powstanie dużej liczby pęcherzyków, czyli właściwe spienienie mieszaniny. W praktyce od stanu tego elementu zależy jakość piany: jej jednorodność, trwałość i stopień spienienia. Z mojego doświadczenia to jest detal, który łatwo zlekceważyć, a zapchane albo uszkodzone sito potrafi mocno pogorszyć skuteczność podawania piany. Dobre praktyki eksploatacyjne mówią, żeby po działaniach przepłukać wytwornicę czystą wodą, sprawdzić drożność sita i nie dopuścić do zaschnięcia środka pianotwórczego. Ma to znaczenie szczególnie przy pianie średniej, używanej m.in. do pokrywania rozlewisk cieczy palnych, wypełniania pomieszczeń lub ograniczania parowania substancji niebezpiecznych. Poprawne rozpoznanie tego elementu jest więc nie tylko wiedzą z rysunku, ale też podstawą sensownej obsługi sprzętu gaśniczego.
W tym schemacie najważniejsze jest rozróżnienie funkcji poszczególnych części wytwornicy pianowej, bo same kształty potrafią trochę zmylić. Cyfra 3 wskazuje element znajdujący się na końcu korpusu, tuż przed strefą, w której widoczna jest już gotowa piana. Nie jest to komora mieszania, bo mieszanie wodnego roztworu środka pianotwórczego z powietrzem zachodzi wcześniej, wewnątrz korpusu, po rozpyleniu cieczy i zassaniu powietrza. Komora mieszania to raczej przestrzeń robocza, a nie ta wyraźnie zaznaczona przegroda o strukturze siatkowej. Nie jest to także rozpylacz kaskadowy. Rozpylacz znajduje się przy wlocie urządzenia i odpowiada za rozdrobnienie strugi roztworu, wytworzenie podciśnienia oraz umożliwienie zasysania powietrza. Na rysunku jest on oznaczony z lewej strony, przed korpusem. Określenie siatka stożkowa bywa kuszące, bo element faktycznie może mieć kształt stożkowy i wygląda jak siatka. Jednak w nazewnictwie sprzętu pożarniczego liczy się przede wszystkim funkcja, a nie sam wygląd. Poprawna nazwa to sito spieniające, ponieważ jego zadaniem jest wytworzenie piany z mieszaniny roztworu i powietrza. Typowy błąd polega na tym, że patrzy się tylko na geometrię części, zamiast prześledzić przepływ medium: roztwór środka pianotwórczego, zasysanie powietrza, mieszanie, kontakt z sitem i dopiero potem gotowa piana. W praktyce strażackiej takie rozumienie jest ważne, bo przy słabej jakości piany sprawdza się m.in. dozowanie środka, drożność rozpylacza i właśnie stan sita spieniającego. Moim zdaniem to jeden z tych schematów, które najlepiej zapamiętać po zasadzie: rozpylacz przygotowuje mieszaninę, a sito robi z niej pianę.