Ile wynosi minimalny czas działania oświetlenia awaryjnego podczas działań ratowniczych?
Minimalny czas działania oświetlenia awaryjnego podczas działań ratowniczych wynosi 60 minut, czyli 1 godzinę. To nie jest przypadkowa wartość, tylko wymaganie wynikające z zasad bezpieczeństwa pożarowego i dobrych praktyk projektowania instalacji awaryjnych. Oświetlenie awaryjne ma zapewnić widoczność po zaniku zasilania podstawowego, żeby możliwa była ewakuacja ludzi, orientacja w drogach komunikacyjnych oraz bezpieczna praca ratowników. W praktyce chodzi m.in. o korytarze ewakuacyjne, klatki schodowe, wyjścia awaryjne, pomieszczenia techniczne, miejsca przy hydrantach, rozdzielniach czy urządzeniach przeciwpożarowych. Moim zdaniem to jeden z tych parametrów, które łatwo zapamiętać, bo 60 minut daje realny margines bezpieczeństwa, a nie tylko chwilowe podświetlenie obiektu. Normy i standardy, takie jak PN-EN 1838 oraz PN-EN 50172, mocno akcentują niezawodność, odpowiedni poziom natężenia oświetlenia i okresowe testowanie opraw awaryjnych. W działaniach ratowniczych brak światła oznacza większe ryzyko potknięć, dezorientacji, błędnej oceny zagrożenia i opóźnienia ewakuacji. Dlatego akumulatory lub centralne źródła zasilania muszą utrzymać pracę instalacji przez wymagany czas, a ich stan powinien być regularnie kontrolowany, nie tylko na papierze.
Czasy 15, 30 i 45 minut są zbyt krótkie dla wymaganego działania oświetlenia awaryjnego w kontekście działań ratowniczych. Taki błąd często bierze się z mylenia oświetlenia awaryjnego z krótkotrwałym podtrzymaniem zasilania, np. dla urządzeń elektronicznych, sygnalizacji albo prostych systemów UPS. W ochronie przeciwpożarowej trzeba patrzeć szerzej: po zaniku zasilania podstawowego ludzie muszą jeszcze bezpiecznie opuścić obiekt, a ratownicy mogą potrzebować czasu na rozpoznanie, dotarcie do źródła zagrożenia, przeszukanie pomieszczeń czy obsługę urządzeń przeciwpożarowych. Piętnaście minut w praktyce może wystarczyć co najwyżej na bardzo szybkie opuszczenie małego pomieszczenia, ale już nie na uporządkowaną ewakuację większego budynku. Trzydzieści minut też bywa mylące, bo kojarzy się z niektórymi wymaganiami dla innych instalacji technicznych, jednak przy oświetleniu awaryjnym przyjmuje się dłuższy, bezpieczniejszy zapas. Czterdzieści pięć minut wygląda jak kompromis, ale wymagania nie działają na zasadzie prawie godzina. Minimalny czas to 60 minut. Z mojego doświadczenia warto zapamiętać, że oświetlenie awaryjne nie jest tylko dodatkiem do lamp, ale elementem systemu bezpieczeństwa obiektu. Powinno być projektowane, odbierane i testowane zgodnie z dokumentacją, normami PN-EN 1838 i PN-EN 50172 oraz wymaganiami przepisów przeciwpożarowych. Zbyt krótki czas świecenia oznaczałby, że w końcowej fazie ewakuacji lub akcji ratowniczej ratownicy mogliby pracować w ciemności, a to już robi się naprawdę niebezpieczne.