Jaka powinna być minimalna wydajność nominalna hydrantu podziemnego DN 80, zainstalowanego na sieci wodociągowej, przy ciśnieniu nominalnym 0,2 MPa, mierzonym na zaworze hydrantowym?
A. 10 dm3/s
B. 15 dm3/s
C. 12 dm3/s
D. 8 dm3/s
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2017 (arkusz Z.23-X-17.05).
Wymagana minimalna wydajność nominalna hydrantu podziemnego DN 80 wynosi 10 dm³/s przy ciśnieniu 0,2 MPa mierzonym na zaworze hydrantowym. To jest wartość wynikająca z przepisów dotyczących przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę, w praktyce kojarzona głównie z wymaganiami dla hydrantów zewnętrznych na sieci wodociągowej. Ważne jest tu DN 80, czyli średnica nominalna hydrantu, oraz warunek pomiaru: ciśnienie ma być zapewnione podczas poboru wody, a nie tylko jako ciśnienie statyczne w pustej sieci. Moim zdaniem to jeden z tych parametrów, które warto znać „na sztywno”, bo pojawia się przy odbiorach, kontrolach i planowaniu zaopatrzenia wodnego do gaszenia pożarów. W terenie oznacza to, że hydrant DN 80 powinien dać strumień 10 litrów na sekundę, czyli 600 dm³/min, przy zachowaniu wymaganego ciśnienia. Przy sprawdzaniu używa się zwykle stojaka hydrantowego, przepływomierza i manometru. Jeśli hydrant ma mniejszą wydajność, może nie zapewnić odpowiedniej ilości wody dla zastępów gaśniczych, nawet jeśli fizycznie wygląda na sprawny.
W tym pytaniu kluczowe jest połączenie trzech informacji: hydrant podziemny, średnica DN 80 oraz ciśnienie nominalne 0,2 MPa mierzone na zaworze hydrantowym podczas poboru wody. Dla takiego hydrantu minimalna wydajność nominalna wynosi 10 dm³/s. Wartość 8 dm³/s jest za mała i zwykle wynika z intuicyjnego zaniżania parametrów albo mieszania wymagań dla innych punktów poboru wody. W ochronie przeciwpożarowej nie można jednak zakładać, że trochę mniejszy przepływ „jakoś wystarczy”, bo podczas działań gaśniczych liczy się ciągłość i pewność zasilania prądów gaśniczych. Z kolei 12 dm³/s brzmi dość wiarygodnie, bo jest większe od minimum i mogłoby być dobrym wynikiem pomiaru konkretnego hydrantu, ale nie jest wartością minimalną wymaganą przepisowo dla DN 80. To częsty błąd: ktoś zapamiętuje wynik praktycznego badania hydrantu i traktuje go jak normę. Natomiast 15 dm³/s dotyczy hydrantów o większej średnicy, najczęściej kojarzonych z DN 100, więc przeniesienie tej wartości na DN 80 zawyża wymaganie. Oczywiście w praktyce większa wydajność jest korzystna, szczególnie przy obiektach o dużym zapotrzebowaniu na wodę do gaszenia, ale pytanie dotyczy minimalnej wydajności nominalnej, a nie wartości pożądanej czy projektowej z zapasem. Trzeba też pamiętać, że 0,2 MPa to nie ozdobny parametr w treści pytania, tylko warunek, przy którym ta wydajność ma być osiągnięta. Z mojego doświadczenia najłatwiej zapamiętać prostą parę: DN 80 — 10 dm³/s, DN 100 — 15 dm³/s.