Jeśli w działaniach ratowniczych biorą udział siły przekraczające wielkością jeden batalion, realizowane jest kierowanie
A. operacyjne.
B. interwencyjne.
C. taktyczne.
D. strategiczne.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2020 (arkusz Z.23-SG-20.05).
Odpowiedź „strategiczne” jest właściwa, bo przekroczenie wielkości jednego batalionu oznacza, że akcja nie jest już tylko dużym epizodem lokalnym, ale przedsięwzięciem wymagającym koordynacji na najwyższym poziomie kierowania. W praktyce chodzi o sytuację, gdzie w działaniach jest wiele kompanii, odwody operacyjne, sztab, logistyka, łączność, zabezpieczenie medyczne, podmiany ratowników i często współpraca z administracją publiczną. Tak bywa przy dużych powodziach, pożarach kompleksów leśnych, awariach przemysłowych albo katastrofach komunikacyjnych o dużej skali. W standardach KSRG i dobrych praktykach PSP przyjmuje się zasadę, że wraz ze wzrostem sił i środków rośnie szczebel kierowania. Kierowanie strategiczne nie polega na wskazywaniu każdemu zastępowi, gdzie ma stanąć, tylko na ustalaniu priorytetów, podziale rejonów, uruchamianiu odwodów i zapewnieniu ciągłości działań. Moim zdaniem to jest bardzo logiczne: przy takiej skali dowódca musi widzieć całą sytuację, a nie tylko jeden odcinek bojowy.
W tym pytaniu łatwo pomylić poziomy kierowania, bo nazwy brzmią podobnie i wszystkie występują w działaniach ratowniczych. Kierowanie taktyczne kojarzy się z realnym dowodzeniem na miejscu zdarzenia, z odcinkami bojowymi, zadaniami dla zastępów i bezpośrednim wykonaniem zamiaru. To jednak za mały poziom, gdy siły przekraczają wielkość batalionu. Przy tak dużej liczbie ludzi, pojazdów i sprzętu samo ustawianie rot, prądów gaśniczych czy punktów czerpania wody nie wystarczy, bo trzeba jeszcze ogarnąć odwody, logistykę, łączność, współdziałanie służb i decyzje administracyjne. Kierowanie operacyjne jest szczeblem wyższym niż typowe działanie lokalne, ale nadal nie oddaje pełnej skali sytuacji opisanej w pytaniu. Częsty błąd polega na tym, że słowo „operacyjne” brzmi poważnie, więc uczniowie wybierają je przy każdej większej akcji. No ale w przyjętej organizacji KSRG granica powyżej jednego batalionu wskazuje już na kierowanie strategiczne. Kierowanie interwencyjne dotyczy raczej działań o mniejszym zakresie, szybkich i bezpośrednich, gdzie dowódca skupia się na natychmiastowym opanowaniu zagrożenia. Przy przekroczeniu sił batalionu potrzebne jest myślenie szerokie: priorytety ratownicze, długotrwałość akcji, podmiany, zaplecze, współpraca z samorządem i planowanie na kilka godzin albo dni. Z mojego doświadczenia z nauki tych tematów najlepiej zapamiętać prostą zasadę: im większa skala zdarzenia i im więcej pododdziałów, tym bardziej kierowanie przesuwa się od interwencyjnego i taktycznego w stronę strategicznego.