Kto ma obowiązek przejąć kierowanie interwencyjne po przyjeździe na miejsce zdarzenia, jeżeli kierującym działaniami był dowódca sekcji?
A. Komendant powiatowy lub miejski.
B. Dowódca zmiany.
C. Strażak wyznaczony przez komendanta.
D. Dowódca zastępu.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2018 (arkusz Z.23-X-18.05).
Odpowiedź: dowódca zmiany jest właściwa, bo w strukturze kierowania działaniami ratowniczymi obowiązuje zasada przejmowania kierowania przez osobę wyższą funkcją służbową i przygotowaną do prowadzenia akcji na szerszym poziomie organizacyjnym. Jeżeli na początku zdarzenia KDR był dowódca sekcji, to po przybyciu dowódcy zmiany to właśnie on ma obowiązek przejąć kierowanie interwencyjne. Nie chodzi tu o grzecznościowe przekazanie dowodzenia, tylko o utrzymanie jasnej odpowiedzialności, ciągłości decyzji i prawidłowej organizacji terenu akcji. W praktyce wygląda to tak, że dowódca sekcji przekazuje meldunek: co się pali albo co się stało, jakie siły są na miejscu, jakie są zagrożenia, ile osób poszkodowanych, jakie odcinki bojowe działają i czego brakuje. Dowódca zmiany po przejęciu funkcji KDR może skorygować zamiar taktyczny, zażądać dodatkowych sił i środków, wyznaczyć strefy, punkty przyjęcia sił czy zadania dla poszczególnych zastępów. Moim zdaniem to jedna z tych zasad, które w realnej akcji robią porządek, bo każdy wie, kto podejmuje decyzje i kto odpowiada za bezpieczeństwo ratowników.
W tym pytaniu łatwo pomylić samą obecność osoby funkcyjnej na miejscu zdarzenia z obowiązkiem przejęcia kierowania. Kierowanie interwencyjne nie przechodzi przypadkowo na dowolnego strażaka ani na osobę, która po prostu przyjechała później. Jeżeli działaniami kierował dowódca sekcji, to po przybyciu właściwą osobą do przejęcia KDR jest dowódca zmiany, ponieważ znajduje się wyżej w bieżącej strukturze dowodzenia podziału bojowego i ma kompetencje do szerszej koordynacji działań kilku zastępów lub odcinków bojowych. Dowódca zastępu jest ważną funkcją, ale zasadniczo dowodzi swoim zastępem i nie jest funkcją wyższą wobec dowódcy sekcji w takim układzie. Dlatego wskazanie dowódcy zastępu wynika zwykle z myślenia, że każdy dowódca może przejąć akcję, a tak to nie działa. Komendant powiatowy lub miejski może oczywiście pojawić się przy dużym albo skomplikowanym zdarzeniu i wtedy może mieć znaczenie na wyższym poziomie kierowania, ale w tej konkretnej sytuacji pytanie dotyczy przejęcia kierowania interwencyjnego po dowódcy sekcji. To nie jest automatycznie rola komendanta. Również strażak wyznaczony przez komendanta nie jest standardową odpowiedzią, bo wyznaczenie nie zastępuje normalnej hierarchii KDR podczas typowych działań ratowniczych. W praktyce najważniejsze jest, żeby przekazanie dowodzenia było czytelne, potwierdzone meldunkiem i zrozumiałe dla wszystkich na łączności. Inaczej robi się bałagan, a przy pożarze, wypadku albo działaniach technicznych bałagan bardzo szybko przekłada się na ryzyko dla ludzi.