Kto wydaje upoważnienie do prowadzenia samochodu służbowego PSP strażakowi zatrudnionemu w jednostce ratowniczo-gaśniczej?
A. Komendant Miejski.
B. Dowódca Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej.
C. Komendant Główny PSP.
D. Komendant Wojewódzki.
Pytanie z egzaminu CKE z 2016 roku (arkusz Z.23-X-16.04).
Upoważnienie do prowadzenia samochodu służbowego PSP strażakowi zatrudnionemu w jednostce ratowniczo-gaśniczej wydaje Komendant Miejski PSP, bo to on jest przełożonym właściwym dla funkcjonariuszy pełniących służbę w strukturze komendy miejskiej i podległej jej JRG. W praktyce chodzi nie tylko o samo posiadanie prawa jazdy odpowiedniej kategorii, ale też o formalne dopuszczenie do kierowania pojazdem służbowym, czyli sprzętem będącym w dyspozycji PSP. Taki dokument ma znaczenie organizacyjne, odpowiedzialnościowe i ubezpieczeniowe. Dowódca zmiany czy dowódca JRG może oceniać przygotowanie strażaka, zgłaszać potrzebę nadania upoważnienia, pilnować praktyki jazdy i znajomości pojazdu, ale formalna decyzja należy do komendanta miejskiego. Z mojego doświadczenia to jest ważne rozróżnienie, bo w jednostce często mówi się potocznie, że „dowódca dopuścił do jazdy”, a formalnie musi za tym stać właściwe upoważnienie. Dobra praktyka branżowa wymaga, żeby kierowca znał nie tylko przepisy ruchu drogowego, ale też zasady eksploatacji pojazdów uprzywilejowanych, prowadzenia dokumentacji pracy sprzętu, odpowiedzialności za stan techniczny oraz bezpiecznego dojazdu do działań. To drobiazg formalny, ale w PSP takie drobiazgi robią porządek.
W tym pytaniu łatwo pomylić poziomy dowodzenia i administracji w PSP. Komendant Główny PSP odpowiada za całą formację na poziomie krajowym, wydaje przepisy, wytyczne i organizuje system w skali państwa, ale nie zajmuje się rutynowym, indywidualnym upoważnianiem strażaka z konkretnej JRG do prowadzenia samochodu służbowego. To byłoby zbyt wysokie i niepraktyczne umiejscowienie decyzji. Podobnie Komendant Wojewódzki PSP nadzoruje komendy powiatowe i miejskie w województwie, koordynuje sprawy operacyjne oraz organizacyjne na poziomie regionu, ale nie jest typowym organem do wydawania takich codziennych upoważnień dla strażaków z jednostki ratowniczo-gaśniczej. Częsty błąd polega na myśleniu, że im ważniejszy dokument, tym wyższy przełożony powinien go podpisać. W administracji służbowej działa jednak zasada właściwości, czyli decyzję podejmuje ten przełożony, który ma kompetencję wobec danej jednostki i jej ludzi. Dowódca Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej też nie jest tu właściwą odpowiedzią, chociaż w praktyce ma bardzo duży wpływ na codzienną eksploatację pojazdów, obsadę samochodów, kontrolę gotowości i ocenę umiejętności kierowców. Może wnioskować, opiniować, pilnować szkolenia i dyscypliny, ale formalne upoważnienie wydaje Komendant Miejski PSP. Moim zdaniem to dobry przykład, że w PSP trzeba odróżniać dowodzenie operacyjne od decyzji kadrowo-organizacyjnych. Na akcji dowódca JRG albo kierujący działaniem ratowniczym podejmuje decyzje taktyczne, natomiast dopuszczenie strażaka do prowadzenia pojazdu służbowego musi wynikać z prawidłowej ścieżki administracyjnej.