Którą informację powinien ustalić kierujący akcją, przed wejściem ratowników do strefy, aby można było dokonać wyboru najbardziej odpowiedniego ubrania gazoszczelnego?
Kluczowa informacja to rodzaj substancji niebezpiecznej, bo od niej zależy dobór materiału ubrania gazoszczelnego, jego odporność chemiczna i realny poziom ochrony ratownika. Ubranie gazoszczelne nie jest magicznym kombinezonem na wszystko. Różne materiały mają różną odporność na przenikanie, degradację i przesiąkanie przez konkretne związki chemiczne. Inaczej dobiera się ochronę przy amoniaku, inaczej przy chlorze, kwasach, zasadach czy rozpuszczalnikach organicznych. W praktyce kierujący akcją powinien dążyć do identyfikacji substancji z oznakowania ADR, kart charakterystyki SDS, dokumentów przewozowych, tablic ostrzegawczych albo pomiarów. Dopiero wtedy można sprawdzić tabele odporności chemicznej producenta ubrania i dobrać właściwy typ ochrony, zgodny z dobrymi praktykami oraz normami dotyczącymi odzieży chroniącej przed chemikaliami, np. EN 943 dla ubrań gazoszczelnych. Kierunek wiatru, teren i ilość substancji są ważne dla taktyki, wyznaczenia strefy i ewakuacji, ale nie mówią, czy dane tworzywo kombinezonu wytrzyma kontakt z konkretną substancją. Moim zdaniem to jedna z tych decyzji, gdzie pośpiech jest bardzo zdradliwy, bo zły dobór ochrony może skończyć się skażeniem ratownika mimo pozornie poprawnego zabezpieczenia.
Przy wyborze ubrania gazoszczelnego łatwo pomylić informacje taktyczne z informacjami potrzebnymi do oceny odporności chemicznej. Kierunek wiatru jest bardzo ważny, ale głównie do wyznaczenia strefy zagrożenia, ustawienia pojazdów, organizacji dekontaminacji i wyboru drogi podejścia. Jeśli wiatr niesie chmurę toksyczną, ratownicy nie powinni wchodzić od strony zawietrznej. To jednak nadal nie odpowiada na pytanie, czy materiał kombinezonu jest odporny na daną substancję. Ukształtowanie terenu też ma znaczenie praktyczne, bo gazy cięższe od powietrza mogą zalegać w zagłębieniach, kanałach albo piwnicach, a ciecz może spływać do studzienek. Teren wpływa na przemieszczanie się zagrożenia, ale nie na samą kompatybilność chemiczną ubrania. Ilość substancji niebezpiecznej pozwala ocenić skalę zdarzenia, czas działania, potrzebne siły i środki oraz wielkość stref. Duża ilość może wymagać większego zabezpieczenia, większej dekontaminacji i dłuższego monitorowania, ale nawet mała ilość silnie agresywnego związku może uszkodzić źle dobrany materiał ochronny. Typowy błąd myślowy polega na tym, że wybiera się informację najbardziej widowiskową operacyjnie, zamiast tej, która decyduje o odporności ochrony osobistej. Dobre postępowanie w ratownictwie chemicznym zaczyna się od rozpoznania substancji: nazwy, numeru UN, właściwości toksycznych, palnych, żrących i lotnych. Dopiero na tej podstawie sprawdza się karty charakterystyki SDS oraz tabele odporności producenta ubrania. Bez tego ratownik może wejść w strefę w kombinezonie formalnie gazoszczelnym, ale nieodpowiednim dla danego medium. I to jest właśnie najgroźniejsze, bo sprzęt wygląda dobrze, a ochrona w rzeczywistości może być za słaba.