Która z podanych czynności stanowi prace niebezpieczne pod względem pożarowym?
A. Rozgrzewanie lepiku przy użyciu otwartego ognia w odległości 10 m od ściany zewnętrznej z otworami okiennymi budynku wielorodzinnego.
B. Cięcie z wytwarzaniem iskier mechanicznych na linii technologicznej w zakładzie.
C. Rozgrzewanie lepiku przy użyciu otwartego ognia w odległości 1 m od ściany zewnętrznej budynku banku.
D. Czyszczenie z wytwarzaniem iskier mechanicznych na linii produkcyjnej w zakładzie.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2017 (arkusz Z.23-X-17.05).
Rozgrzewanie lepiku przy użyciu otwartego ognia w odległości 1 m od ściany zewnętrznej budynku banku jest klasycznym przykładem prac niebezpiecznych pod względem pożarowym. Chodzi tu nie tylko o sam otwarty ogień, ale też o bardzo mały odstęp od obiektu. W praktyce takie roboty, np. dekarskie albo remontowe z podgrzewaniem mas bitumicznych, wymagają szczególnej organizacji: wyznaczenia miejsca pracy, usunięcia materiałów palnych, przygotowania gaśnic, nadzoru pożarowego i kontroli po zakończeniu robót. Zgodnie z zasadami ochrony przeciwpożarowej, rozgrzewanie lepiku lub podobnych mas przy użyciu otwartego ognia nie powinno odbywać się tuż przy budynku, bo płomień, promieniowanie cieplne albo przewrócenie podgrzewacza może bardzo szybko doprowadzić do zapalenia elewacji, izolacji, stolarki albo materiałów składowanych obok. Moim zdaniem to jest dobry przykład pytania, gdzie trzeba patrzeć nie tylko na nazwę czynności, ale też na warunki jej wykonania. Odległość 1 m od ściany banku jest zdecydowanie za mała i dlatego taka praca musi być traktowana jako szczególnie ryzykowna, z pełną procedurą prac pożarowo niebezpiecznych.
W tym pytaniu łatwo wpaść w pułapkę, że każda czynność powodująca iskry automatycznie będzie odpowiedzią najlepszą. W ochronie przeciwpożarowej ważny jest jednak kontekst: czy dana czynność jest normalnym elementem procesu technologicznego, czy jest wykonywana jako praca remontowa, budowlana albo pomocnicza poza stałym, przygotowanym stanowiskiem. Cięcie lub czyszczenie z wytwarzaniem iskier na linii technologicznej albo produkcyjnej może oczywiście wymagać zabezpieczeń, odpylania, osłon, wentylacji i instrukcji stanowiskowej, ale samo umiejscowienie tego w procesie zakładowym nie oznacza jeszcze takiej samej sytuacji jak prace z otwartym ogniem prowadzone przy budynku. Typowy błąd myślowy polega na tym, że widzimy słowo iskry i od razu zaznaczamy tę odpowiedź, pomijając odległości, rodzaj obiektu i charakter prac. Podobnie rozgrzewanie lepiku 10 m od ściany budynku wielorodzinnego, nawet z otworami okiennymi, nie jest tu wskazaną odpowiedzią, bo odległość jest znacznie bezpieczniejsza niż 1 m i lepiej odpowiada praktyce ograniczania ryzyka oddziaływania cieplnego. Najbardziej niebezpieczna i formalnie problematyczna sytuacja to podgrzewanie lepiku otwartym ogniem praktycznie przy samej ścianie budynku. Z mojego doświadczenia takie roboty dekarskie albo izolacyjne są właśnie tym miejscem, gdzie trzeba pilnować gaśnic, palnika, butli gazowej, palnych izolacji i kontroli po zakończeniu prac, bo zarzewie potrafi zostać w szczelinie i ujawnić się dopiero po czasie.