Które wyroby zaliczamy do materiałów trudno zapalnych?
Drewno liściaste o gęstości powyżej 800 kg/m³ i grubości co najmniej 12 mm jest klasycznym przykładem wyrobu zaliczanego do materiałów trudno zapalnych w ujęciu stosowanym w ochronie przeciwpożarowej. Chodzi tu o to, że duża gęstość oraz odpowiednia grubość ograniczają szybkie nagrzewanie się całego przekroju materiału i utrudniają zapalenie. Takie drewno zwęgla się od powierzchni, a warstwa zwęglona częściowo izoluje głębsze partie. Nie znaczy to oczywiście, że jest niepalne. Ono może się palić, ale do zapłonu dochodzi trudniej niż przy cienkich elementach, lekkich płytach drewnopochodnych czy rozdrobnionych odpadach drzewnych. W praktyce ma to znaczenie np. przy ocenie okładzin, elementów wyposażenia, zabudów i materiałów wykończeniowych w obiektach. Moim zdaniem warto zapamiętać zasadę: nie sama nazwa materiału decyduje, tylko jego parametry, grubość, gęstość oraz wynik badań reakcji na ogień. W aktualnych standardach częściej spotkasz klasy reakcji na ogień, np. według systemu europejskiego, ale pojęcia typu łatwo zapalne, trudno zapalne i niepalne dalej pojawiają się w pytaniach, instrukcjach i starszych opracowaniach branżowych.
W tym pytaniu łatwo pomylić pojęcie trudno zapalny z materiałem, który po prostu kojarzy się z ogniem albo z wysoką temperaturą. Smary o temperaturze zapłonu poniżej 35 °C nie są dobrym przykładem materiału trudno zapalnego, bo niska temperatura zapłonu oznacza właśnie dużą podatność na zapalenie par. W praktyce im niższa temperatura zapłonu cieczy lub mieszaniny olejowej, tym większa ostrożność przy składowaniu, wentylacji i eliminacji źródeł zapłonu. Taki wyrób traktuje się raczej jako zagrożenie pożarowe, a nie jako materiał bezpieczniejszy pod kątem zapalności. Tworzywa sztuczne o drobnym uziarnieniu też nie pasują do tej grupy. Rozdrobnienie zwiększa powierzchnię kontaktu z tlenem, a drobne frakcje mogą palić się szybciej niż zwarty element. Z mojego doświadczenia uczniowie często myślą, że skoro coś jest małe, to jest mniej groźne, a w pożarnictwie bywa dokładnie odwrotnie, szczególnie przy pyłach i granulatach. Włókna mineralne mogą kojarzyć się z izolacją ogniochronną i często faktycznie mają bardzo dobrą odporność na działanie ognia, ale podany warunek zawartości wody i grubości nie jest typowym kryterium zaliczenia do materiałów trudno zapalnych w tym zestawie odpowiedzi. Włókniste wyroby mineralne częściej rozpatruje się jako niepalne albo bardzo słabo reagujące na ogień, zależnie od lepiszcza i klasyfikacji badawczej. Poprawne rozumowanie powinno iść w stronę konkretnych parametrów wyrobu: gęstości, grubości, sposobu zachowania podczas zapłonu i rozprzestrzeniania płomienia. Dlatego właściwym wyborem jest drewno liściaste o gęstości powyżej 800 kg/m³ oraz grubości minimum 12 mm.