Który sprzęt przeciwpożarowy powinien przypadać na każde stanowisko wydawania gazu płynnego na stacji paliw płynnych?
A. 2 gaśnice przenośne wodne mgłowe po 4 dm3 każda i koc gaśniczy.
B. 2 gaśnice przenośne proszkowe po 4 kg każda i koc gaśniczy.
C. 2 gaśnice przenośne wodne mgłowe po 6 dm3 każda i koc gaśniczy.
D. 2 gaśnice przenośne proszkowe po 6 kg każda i koc gaśniczy.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2017 (arkusz Z.23-X-17.05).
Na stanowisku wydawania gazu płynnego LPG wymagany zestaw to 2 gaśnice przenośne proszkowe po 6 kg każda oraz koc gaśniczy. Chodzi tu o miejsce o podwyższonym ryzyku, bo podczas tankowania autogazu może dojść do rozszczelnienia, wypływu mieszaniny propanu i butanu, a w skrajnym przypadku do zapłonu chmury gazowej. Gaśnica proszkowa jest tu dobrana nieprzypadkowo: proszek gaśniczy dobrze nadaje się do gaszenia pożarów cieczy i gazów palnych, czyli grupy B oraz C, a takie zagrożenia występują przy LPG. Pojemność 6 kg daje sensowny zapas środka gaśniczego i dłuższy czas działania niż mniejsze gaśnice 4 kg. W praktyce te kilkanaście sekund więcej może zdecydować, czy uda się opanować mały pożar przy dystrybutorze, zanim sytuacja pójdzie dalej. Koc gaśniczy traktuje się jako sprzęt pomocniczy, przydatny np. do tłumienia niewielkich płomieni na ubraniu lub osłonięcia elementu, jeśli da się to zrobić bez narażania ludzi. Moim zdaniem warto zapamiętać nie tylko liczbę gaśnic, ale logikę: LPG = gaz palny = sprzęt proszkowy, odpowiednio duża masa środka i szybka dostępność przy stanowisku. Dobra praktyka branżowa mówi też, że taki sprzęt ma być widoczny, oznakowany, sprawny technicznie, z aktualnym przeglądem i ustawiony tak, żeby obsługa nie musiała go szukać w stresie.
W tym pytaniu łatwo pomylić samą obecność gaśnic z ich właściwym rodzajem i wymaganą ilością środka gaśniczego. Na stanowisku wydawania gazu płynnego nie wystarczy dobra chęć i dowolna gaśnica stojąca w pobliżu. Zagrożenie dotyczy LPG, czyli mieszaniny propanu i butanu, a więc gazu palnego tworzącego z powietrzem mieszaniny wybuchowe. Dlatego podstawowym sprzętem są gaśnice proszkowe, a nie wodne mgłowe. Woda, nawet podana w postaci mgły, ma swoje zastosowania, ale nie jest typowym i wymaganym wyborem do bezpośredniego zabezpieczenia stanowiska tankowania autogazu. Przy gazach palnych ważne jest szybkie przerwanie reakcji spalania i możliwość działania na pożary klasy B i C, a tu proszek gaśniczy sprawdza się zdecydowanie lepiej. Częsty błąd polega na myśleniu, że skoro gaśnica ma 4 kg albo 4 dm³, to różnica jest mała i w praktyce bez znaczenia. W przepisach przeciwpożarowych i w eksploatacji stacji paliw takie szczegóły mają znaczenie, bo określają minimalny poziom zabezpieczenia. Mniejsza gaśnica ma krótszy czas działania i mniej środka gaśniczego, co przy pożarze w rejonie dystrybutora LPG może być za mało. Drugi typowy błąd to traktowanie koca gaśniczego jako elementu zastępującego gaśnicę. Koc jest dodatkiem, przydatnym w określonych sytuacjach, ale nie zastępuje dwóch gaśnic proszkowych po 6 kg. Z mojego doświadczenia najlepiej zapamiętać tę zasadę bardzo konkretnie: każde stanowisko wydawania LPG na stacji paliw powinno mieć 2 gaśnice proszkowe po 6 kg i koc gaśniczy, a sprzęt musi być łatwo dostępny, oznakowany i regularnie kontrolowany.