Który symbol, dla działań straży pożarnych i służb ratowniczych, oznacza działko wodne?
Symbol 4
Symbol 1
Symbol 2
Symbol 3
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2015 (arkusz Z.23-X-15.05).
Symbol 1 oznacza działko wodne, czyli sprzęt do podawania zwartego prądu wody lub piany o dużej wydajności, często z bezpieczniejszej odległości. W symbolice używanej na szkicach sytuacyjnych i przy organizacji działań ratowniczo-gaśniczych ważne jest, żeby znak był szybki do rozpoznania: okrąg wyznacza element sprzętu/stanowisko, czarna kropka pokazuje punkt podania lub ustawienia, a strzałka wskazuje kierunek pracy prądu gaśniczego. Moim zdaniem to jeden z tych symboli, które warto kojarzyć od razu, bo w praktyce na odprawie albo przy analizie akcji nikt nie ma czasu na domyślanie się, czy chodzi o prądownicę, hydrant czy działko. Działko wodne stosuje się np. przy pożarach hal, składowisk, cystern, obiektów przemysłowych albo tam, gdzie potrzebny jest duży zasięg i wydatek wodny. W dobrej praktyce operacyjnej taki symbol pomaga rozmieścić siły i środki na planie: gdzie stoi sprzęt, w którą stronę pracuje prąd, jakie jest pokrycie wodą i czy nie tworzy się niebezpieczna strefa dla ratowników. To łączy wiedzę o sprzęcie pożarniczym z dokumentacją działań i czytaniem znaków taktycznych.
W tym pytaniu łatwo pomylić znaki, bo wszystkie wyglądają podobnie: są wpisane w okrąg i zawierają element przypominający punkt zasilania, kierunek albo końcówkę armatury. Trzeba jednak patrzeć nie na ogólne podobieństwo rysunku, tylko na znaczenie całego symbolu przyjętego w oznaczeniach dla straży pożarnych i służb ratowniczych. Działko wodne jest urządzeniem podającym silny, zwykle zwarty prąd gaśniczy o dużym wydatku, dlatego w jego oznaczeniu bardzo istotny jest kierunek podawania środka gaśniczego oraz charakterystyczne przedstawienie stanowiska pracy. Symbol 1 pokazuje to najczytelniej przez kropkę i strzałkę skierowaną w stronę działania prądu. Pozostałe rysunki mogą kojarzyć się z inną armaturą, prądownicą, elementem przepływu albo stanowiskiem technicznym, ale nie oddają standardowego znaku działka wodnego. Typowy błąd polega na tym, że ktoś wybiera symbol z samym kształtem przypominającym dyszę, bo myśli: skoro jest lejek, to pewnie coś podaje wodę. W praktyce operacyjnej takie zgadywanie jest ryzykowne. Na szkicu akcji znak ma być jednoznaczny, bo od niego zależy zrozumienie rozmieszczenia sprzętu, kierunków natarcia i zapotrzebowania na wodę. Z mojego doświadczenia najlepiej zapamiętać zasadę: działko wodne to nie tylko końcówka podająca wodę, ale całe stanowisko o dużej wydajności, zaznaczone w sposób pokazujący kierunek pracy prądu gaśniczego.