Którym symbolem oznaczana jest prądownica proszkowa na szkicach sytuacyjnych jako zakończenie linii gaśniczej?
Symbol 2
Symbol 1
Symbol 3
Symbol 4
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2015 (arkusz Z.23-X-15.08).
Symbol 4 jest właściwym oznaczeniem prądownicy proszkowej jako zakończenia linii gaśniczej na szkicach sytuacyjnych. W dokumentacji działań ratowniczo-gaśniczych takie symbole nie są ozdobą, tylko skrótem informacji dla dowódcy, roty i osób analizujących przebieg akcji po jej zakończeniu. Prądownica proszkowa oznacza, że linia podaje środek gaśniczy w postaci proszku, a nie wodę albo pianę. To ma praktyczne znaczenie np. przy pożarach cieczy palnych, urządzeń elektrycznych pod napięciem albo tam, gdzie woda mogłaby pogorszyć sytuację. Na szkicu trzeba więc pokazać nie tylko kierunek natarcia, ale też rodzaj zastosowanego prądu gaśniczego. Moim zdaniem właśnie tu najłatwiej docenić standardowe znaki graficzne: każdy ratownik widzi ten sam symbol i od razu wie, z czym ma do czynienia. Dobra praktyka jest taka, żeby rysować zakończenia linii czytelnie, zgodnie z przyjętymi symbolami w ochronie przeciwpożarowej, bez własnych skrótów i fantazji, bo potem taki szkic ma służyć jako dokument, a nie zagadka.
W tym pytaniu łatwo pomylić się, jeżeli patrzy się tylko na kształt znaku i próbuje zgadywać, który rysunek najbardziej przypomina końcówkę prądownicy. W szkicach sytuacyjnych obowiązuje jednak umowny system symboli, a nie rysunek techniczny sprzętu w skali. Prądownica proszkowa jako zakończenie linii gaśniczej jest oznaczana symbolem 4. Znaki z innym zakończeniem, na przykład z trójkątnym wylotem, pełnym punktem albo graficznie pokazanymi kroplami czy strugą, odnoszą się do innych elementów lub sugerują inny rodzaj podawania środka gaśniczego. I tu właśnie pojawia się typowy błąd: ktoś widzi „dyszę”, „strumień” albo „kropelki” i zakłada, że każda prądownica wygląda na szkicu podobnie. A w praktyce operacyjnej to za mało. Proszek gaśniczy ma inne zastosowanie niż woda czy piana, inaczej działa na strefę spalania i jest wybierany przy konkretnych zagrożeniach, np. cieczach palnych albo instalacjach elektrycznych. Dlatego symbol musi jednoznacznie wskazywać rodzaj zakończenia linii. Z mojego doświadczenia takie pomyłki biorą się też z uczenia się symboli „na oko”, bez powiązania ich z funkcją sprzętu. Lepiej zapamiętać zestaw znaków jako język dokumentacji działań: linia, armatura, zakończenie i rodzaj środka gaśniczego muszą razem tworzyć czytelny obraz akcji. Wtedy szkic sytuacyjny jest użyteczny dla dowódcy i dla późniejszej analizy, a nie tylko ładnym rysunkiem z miejsca zdarzenia.