Lasy o najniższym poziomie zagrożenia pożarowego są zaliczone do kategorii
A. I
B. IV
C. III
D. II
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2015 (arkusz Z.23-X-15.08).
Kategoria III jest właściwą odpowiedzią, bo w polskiej klasyfikacji zagrożenia pożarowego lasów przyjmuje się, że I kategoria oznacza największe zagrożenie, II kategoria zagrożenie średnie, a III kategoria zagrożenie najniższe. To jest trochę odwrotnie niż część osób intuicyjnie zakłada, bo wyższa cyfra nie oznacza tu większego ryzyka. Klasyfikacja lasów uwzględnia m.in. skład gatunkowy drzewostanu, wiek lasu, udział siedlisk suchych, warunki klimatyczne, historię pożarów oraz dostępność terenu dla działań gaśniczych. W praktyce taka kategoria pomaga planować profilaktykę: obserwację terenów leśnych, rozmieszczenie punktów czerpania wody, dojazdy pożarowe, patrole oraz gotowość sił i środków. Moim zdaniem to ważna rzecz, bo przy pożarach lasów liczy się szybkie rozpoznanie i dojazd, a nie tylko sama ilość wody. W dobrych praktykach ochrony przeciwpożarowej kategoria zagrożenia nie jest traktowana jako ciekawostka z tabelki, tylko jako podstawa do organizacji zabezpieczenia operacyjnego, szczególnie w okresach suszy, silnego wiatru i dużego ruchu turystycznego w lesie.
W tym pytaniu łatwo pomylić się przez skojarzenie, że wyższy numer kategorii musi oznaczać większe zagrożenie. W przypadku lasów tak to jednak nie działa. Największe zagrożenie pożarowe przypisuje się do kategorii I, zagrożenie pośrednie do kategorii II, a najniższe do kategorii III. Dlatego wskazanie kategorii I oznaczałoby las szczególnie podatny na powstanie i szybki rozwój pożaru, często związany z suchymi siedliskami, dużym udziałem igliwia, młodnikami albo trudnymi warunkami terenowymi. Kategoria II też nie jest najniższa, bo opisuje sytuację umiarkowaną, gdzie ryzyko nadal wymaga poważnego zabezpieczenia i obserwacji. Z kolei kategoria IV w tym układzie odpowiedzi jest typową pułapką, bo w podstawowej klasyfikacji zagrożenia pożarowego lasów stosuje się trzy kategorie, a nie cztery. Z mojego doświadczenia wynika, że ten błąd bierze się z przenoszenia schematów z innych dziedzin, na przykład klas odporności, kategorii obiektów albo ocen szkolnych. W ochronie przeciwpożarowej trzeba zawsze patrzeć, jak dana skala jest zdefiniowana w przepisach i instrukcjach branżowych. Przy planowaniu działań ratowniczych ma to realne znaczenie: inne będą priorytety patrolowania, rozpoznania wodnego i organizacji dojazdów w lesie kategorii I, a inne w lesie kategorii III. Sama cyfra bez znajomości systemu klasyfikacji może więc mocno wprowadzić w błąd.