Na podstawie zamieszczonego rysunku szerokość stopnia schodów na drodze ewakuacyjnej wynosi
A. 17,5 cm
B. 25,5 cm
C. 29 cm
D. 8 cm
Pytanie z egzaminu CKE z 2016 roku (arkusz Z.23-X-16.04).
Oznaczenie na rysunku 8 × 17,5 × 29 należy czytać jako typowy zapis parametrów biegu schodowego: 8 stopni, wysokość stopnia 17,5 cm oraz szerokość, czyli głębokość stopnia, 29 cm. Dlatego prawidłowa odpowiedź to 29 cm. W praktyce projektowej ta ostatnia wartość oznacza wymiar poziomy, po którym stawia się stopę podczas wchodzenia lub schodzenia. To jest bardzo ważne na drodze ewakuacyjnej, bo zbyt wąski stopień powoduje niepewny krok, potykanie się i spowolnienie ruchu ludzi, zwłaszcza przy zadymieniu albo stresie. Moim zdaniem właśnie takie oznaczenia warto dobrze zapamiętać, bo na rysunkach budowlanych pojawiają się często i łatwo pomylić kolejność liczb. W wymaganiach techniczno-budowlanych dla schodów istotne są zarówno wysokość stopnia, jak i jego szerokość, a dodatkowo stosuje się zasadę wygody ruchu, gdzie zależność między wysokością i szerokością stopnia powinna dawać bezpieczny, naturalny krok. Dla schodów ewakuacyjnych liczy się nie tylko geometria, ale też przewidywalność: równe stopnie, czytelny bieg, brak zaskakujących zmian wymiarów oraz odpowiednie spoczniki. Tutaj rysunek jednoznacznie pokazuje, że wymiar szerokości stopnia wynosi 29 cm.
W tym pytaniu najłatwiej pomylić pojęcia, bo zapis 8 × 17,5 × 29 wygląda trochę jak zwykłe działanie matematyczne, a w rzeczywistości jest to skrócony opis geometrii schodów. Liczba 8 nie oznacza szerokości stopnia, tylko liczbę stopni w danym biegu. To informacja organizacyjna dla projektanta, wykonawcy i osoby czytającej rysunek, ile powtarzalnych elementów znajduje się między poziomami. Gdyby przyjąć 8 cm jako szerokość stopnia, taki stopień byłby skrajnie niebezpieczny i praktycznie nie nadawałby się do normalnego użytkowania, a już tym bardziej do ewakuacji.
Wartość 17,5 cm odnosi się do wysokości stopnia, czyli różnicy poziomów między kolejnymi stopnicami. To także bardzo ważny parametr, bo zbyt wysoki stopień męczy użytkowników i utrudnia szybkie przemieszczanie się. Jednak wysokość to nie to samo co szerokość użytkowa stopnicy. Z mojego doświadczenia wynika, że ten błąd pojawia się często, gdy ktoś patrzy tylko na liczby, a nie na kolejność zapisu stosowaną na rysunkach schodów.
Wartość 25,5 cm może kojarzyć się z jakimś minimalnym lub pośrednim wymiarem schodów, ale na pokazanym rysunku jej po prostu nie ma jako parametru stopnia. Nie należy dopowiadać wartości z pamięci, jeżeli dokumentacja podaje konkretny wymiar. W oznaczeniu 8 × 17,5 × 29 ostatnia liczba określa szerokość, a dokładniej głębokość stopnia mierzona poziomo w kierunku ruchu. Dla drogi ewakuacyjnej ma to duże znaczenie praktyczne: człowiek musi postawić stopę stabilnie, bez zsuwania się z krawędzi stopnia, także w tłumie i przy ograniczonej widoczności. Poprawny odczyt rysunku to więc podstawa bezpiecznej oceny warunków ewakuacji.
Wartość 17,5 cm odnosi się do wysokości stopnia, czyli różnicy poziomów między kolejnymi stopnicami. To także bardzo ważny parametr, bo zbyt wysoki stopień męczy użytkowników i utrudnia szybkie przemieszczanie się. Jednak wysokość to nie to samo co szerokość użytkowa stopnicy. Z mojego doświadczenia wynika, że ten błąd pojawia się często, gdy ktoś patrzy tylko na liczby, a nie na kolejność zapisu stosowaną na rysunkach schodów.
Wartość 25,5 cm może kojarzyć się z jakimś minimalnym lub pośrednim wymiarem schodów, ale na pokazanym rysunku jej po prostu nie ma jako parametru stopnia. Nie należy dopowiadać wartości z pamięci, jeżeli dokumentacja podaje konkretny wymiar. W oznaczeniu 8 × 17,5 × 29 ostatnia liczba określa szerokość, a dokładniej głębokość stopnia mierzona poziomo w kierunku ruchu. Dla drogi ewakuacyjnej ma to duże znaczenie praktyczne: człowiek musi postawić stopę stabilnie, bez zsuwania się z krawędzi stopnia, także w tłumie i przy ograniczonej widoczności. Poprawny odczyt rysunku to więc podstawa bezpiecznej oceny warunków ewakuacji.