Na rysunku przedstawione zostały czujki
A. czadu.
B. dymu.
C. ciepła.
D. płomienia.
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2015 (arkusz Z.23-X-15.01).
Na rysunku pokazano czujki dymu, a wskazują na to przede wszystkim odległości rozmieszczenia: promień dozorowania około 7,5 m, odstęp między czujkami około 10,5 m oraz odległość od ściany około 5,3 m. To są typowe wartości kojarzone z punktowymi czujkami dymu na płaskim stropie, stosowanymi w systemach sygnalizacji pożarowej. W praktyce taka czujka reaguje na aerozol dymowy powstający we wczesnej fazie pożaru, często zanim temperatura znacząco wzrośnie albo pojawi się widoczny płomień. Dlatego montuje się je m.in. w korytarzach, pokojach hotelowych, biurach, archiwach, magazynach materiałów palnych i pomieszczeniach technicznych, o ile warunki środowiskowe nie powodują fałszywych alarmów. Dobre praktyki, zgodne z podejściem z PN-EN 54 oraz wytycznymi projektowania instalacji SSP, wymagają uwzględnienia wysokości pomieszczenia, wentylacji, belek, podciągów i przeszkód pod stropem. Moim zdaniem to jeden z ważniejszych rysunków do zapamiętania, bo same symbole bywają podobne, ale geometria rozmieszczenia od razu dużo podpowiada.
Jeżeli wybrano czujki ciepła, czadu albo płomienia, to prawdopodobnie zadziałało skojarzenie po samym symbolu, a nie po zasadach rozmieszczenia. W tym zadaniu kluczowe są odległości pokazane na rysunku. Promień zasięgu 7,5 m, rozstaw około 10,5 m i odległość od ściany około 5,3 m odpowiadają typowemu schematowi rozmieszczenia punktowych czujek dymu na płaskim suficie. Czujki ciepła mają zwykle mniejszą powierzchnię dozorowania, bo temperatura rozchodzi się i kumuluje przy stropie inaczej niż dym, a reakcja zależy od wzrostu temperatury lub przekroczenia progu alarmowego. Dlatego ich rozstaw projektowy jest bardziej ograniczony. Czujki czadu, czyli tlenku węgla CO, stosuje się głównie do wykrywania gazu toksycznego przy urządzeniach spalających paliwa, w garażach czy kotłowniach, ale nie są one klasycznym elementem rozmieszczenia jak na tym schemacie SSP dla detekcji pożaru. Czujki płomienia pracują jeszcze inaczej, bo obserwują promieniowanie UV lub IR emitowane przez płomień i wymagają linii widzenia do potencjalnego źródła pożaru. Nie planuje się ich typowo przez nakładanie okręgów na suficie w taki sposób. W projektowaniu systemów sygnalizacji pożarowej trzeba patrzeć nie tylko na nazwę urządzenia, ale też na geometrię dozorowania, normy z rodziny PN-EN 54, dokumentację techniczno-ruchową producenta i warunki w pomieszczeniu. To drobiazg, ale w praktyce robi dużą różnicę.