Największą skuteczność gaśniczą wody w pożarach wewnętrznych uzyskuje się, stosując prąd
A. mgłowy.
B. kroplisty.
C. zwarty.
D. zmienny.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2015 (arkusz Z.23-X-15.05).
Największą skuteczność gaśniczą wody w pożarach wewnętrznych uzyskuje się przy prądzie mgłowym, bo woda jest wtedy rozbita na bardzo drobne krople. Dzięki temu gwałtownie rośnie powierzchnia kontaktu wody z gorącymi gazami pożarowymi, płomieniem i rozgrzanymi elementami wyposażenia. W praktyce oznacza to szybsze odbieranie ciepła, intensywne parowanie i częściowe wypieranie tlenu przez parę wodną w strefie spalania. To właśnie ten efekt chłodzenia i inertyzacji daje bardzo dobrą skuteczność przy pożarach wewnętrznych, szczególnie w mieszkaniach, piwnicach, garażach czy pomieszczeniach technicznych. Z mojego doświadczenia najłatwiej zapamiętać to tak: w środku budynku nie chodzi tylko o lanie dużej ilości H₂O, ale o mądre podanie jej tam, gdzie ciepło jest największe. Prąd mgłowy ogranicza też straty wodne i ryzyko zalania, co jest ważne przy działaniach w obiektach. Dobre praktyki taktyczne mówią, żeby przy pożarach wewnętrznych stosować krótkie impulsy mgły wodnej do chłodzenia gazów pożarowych, kontroli temperatury i poprawy warunków dla roty pracującej w aparatach ochrony dróg oddechowych. Oczywiście ustawienie prądownicy dobiera się do sytuacji: trzeba uważać na parę, widoczność i możliwość poparzeń, ale zasada pozostaje taka sama — mgłowy prąd wody daje największą sprawność gaśniczą w zamkniętej kubaturze.
W pożarach wewnętrznych łatwo pomyśleć, że najskuteczniejszy będzie prąd zwarty, bo wygląda najmocniej i ma duży zasięg. To dość typowe skojarzenie, ale nie zawsze dobre. Prąd zwarty przydaje się, gdy trzeba podać wodę daleko, przebić się przez płomienie na zewnątrz albo dotrzeć do konkretnego punktu pożaru. W zamkniętym pomieszczeniu ma jednak mniejszą powierzchnię kontaktu z gorącymi gazami, więc gorzej odbiera ciepło z całej objętości. Może też powodować większe straty wody, zalewanie kondygnacji i rozpryskiwanie materiału palnego, a nie o to chodzi w dobrej taktyce wewnętrznej. Określenie prąd zmienny bywa mylące, bo prądownice rzeczywiście pozwalają zmieniać charakter strumienia, od zwartego do rozproszonego, ale sama zmienność nie jest odpowiedzią na pytanie o największą skuteczność gaśniczą. Liczy się konkretny rodzaj podania wody, a nie sam fakt regulacji. Prąd kroplisty również rozbija wodę na krople, ale zwykle nie daje tak korzystnego efektu jak mgła wodna, gdzie krople są drobniejsze i mają dużo większą łączną powierzchnię parowania. Moim zdaniem błąd często bierze się z myślenia, że więcej wody zawsze znaczy lepiej. W działaniach strażackich, zgodnie z dobrą praktyką szkoleniową i taktyką gaszenia pożarów wewnętrznych, ważniejsza jest skuteczność wymiany ciepła, kontrola gazów pożarowych i bezpieczeństwo roty. Dlatego w takich warunkach najlepszy jest prąd mgłowy, stosowany rozsądnie, krótkimi impulsami albo odpowiednim kątem rozproszenia.