Nośność ogniową oznacza się literą
A. N.
B. E.
C. I.
D. R.
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2015 (arkusz Z.23-X-15.01).
Nośność ogniową elementu budowlanego oznacza się literą R, czyli od angielskiego resistance w rozumieniu zdolności do przenoszenia obciążeń w warunkach pożaru. Chodzi o to, że ściana nośna, słup, belka albo strop mają przez określony czas zachować swoją funkcję konstrukcyjną, mimo działania wysokiej temperatury. W praktyce spotkasz oznaczenia typu R 30, R 60, R 120, gdzie liczba oznacza czas w minutach, przez który element powinien utrzymać nośność ogniową podczas standardowego badania odporności ogniowej. Moim zdaniem warto to kojarzyć bardzo praktycznie: R dotyczy tego, czy konstrukcja jeszcze „trzyma”, a nie tego, czy przepuszcza płomienie albo izoluje od temperatury. W wymaganiach techniczno-budowlanych i w klasyfikacjach odporności ogniowej często występują też symbole E i I. E oznacza szczelność ogniową, czyli brak przejścia płomieni i gorących gazów na drugą stronę przegrody, a I oznacza izolacyjność ogniową, czyli ograniczenie wzrostu temperatury po stronie nienagrzewanej. Dlatego np. ściana oddzielenia przeciwpożarowego może mieć klasyfikację REI 120, bo musi jednocześnie przenosić obciążenia, być szczelna i izolować termicznie. W pracy projektowej, kontrolnej i ratowniczej ta wiedza jest ważna, bo pozwala ocenić, jak długo dany element budynku może bezpiecznie spełniać swoją rolę w czasie pożaru.
W tym pytaniu trzeba odróżnić kilka podobnie brzmiących pojęć z klasyfikacji odporności ogniowej elementów budowlanych. Nośność ogniowa nie jest oznaczana literą N, mimo że intuicyjnie ktoś może sobie skojarzyć N z nośnością. To dość częsty skrót myślowy, szczególnie na początku nauki, ale w dokumentacji technicznej i przepisach stosuje się symbole wynikające z przyjętej klasyfikacji europejskiej, a nie z polskiego pierwszego skojarzenia. Właściwym symbolem jest R, czyli zdolność elementu do zachowania funkcji nośnej w warunkach pożaru przez określony czas, na przykład R 60 albo R 120. Litera E dotyczy szczelności ogniowej. Oznacza, że przegroda nie przepuszcza płomieni ani gorących gazów na stronę nienagrzewaną. To ważne przy ścianach, drzwiach przeciwpożarowych czy przegrodach wydzielających strefy pożarowe, ale samo E nie mówi, czy element przenosi obciążenia konstrukcyjne. Litera I oznacza izolacyjność ogniową, czyli ograniczanie przenikania ciepła. Element może więc chronić przed nagrzewaniem sąsiedniego pomieszczenia, ale to też nie jest równoznaczne z nośnością. Z mojego doświadczenia najłatwiej zapamiętać to tak: R odpowiada za konstrukcję, E za płomienie i gazy, I za temperaturę. W oznaczeniach typu REI wszystkie te cechy są połączone, ale każda litera opisuje inną właściwość. Mylenie ich może prowadzić do złej interpretacji projektu, a w ochronie przeciwpożarowej takie drobiazgi naprawdę mają znaczenie.