Oświetlenie awaryjne obejmuje oświetlenie
Oświetlenie awaryjne obejmuje oświetlenie zapasowe i ewakuacyjne, dlatego właściwe jest wskazanie właśnie tych dwóch grup. W praktyce chodzi o to, co ma się stać, gdy zaniknie zasilanie podstawowe budynku. Oświetlenie ewakuacyjne ma umożliwić bezpieczne opuszczenie obiektu: doświetla drogi ewakuacyjne, wyjścia, schody, zmiany poziomów, miejsca przy sprzęcie przeciwpożarowym i znakach bezpieczeństwa. Natomiast oświetlenie zapasowe służy do kontynuowania normalnych czynności albo ich bezpiecznego zakończenia, np. w sterowni, dyspozytorni, laboratorium, hali produkcyjnej czy pomieszczeniu technicznym. Takie rozróżnienie występuje w podejściu normowym, m.in. w PN-EN 1838 oraz PN-EN 50172, gdzie ważne są natężenie oświetlenia, czas działania, równomierność, kontrola i regularne testy. Moim zdaniem najłatwiej to zapamiętać tak: ewakuacyjne pomaga ludziom wyjść, a zapasowe pozwala jeszcze działać, kiedy normalne światło już padło. W ochronie przeciwpożarowej to bardzo praktyczna wiedza, bo źle zaprojektowane albo niesprawne oświetlenie awaryjne potrafi realnie utrudnić ewakuację i działania ratownicze.
W tym pytaniu łatwo pomylić pojęcia, bo w codziennej rozmowie często mówi się o lampach kierunkowych, znakach ewakuacyjnych albo światłach przeszkodowych tak, jakby były równorzędnymi rodzajami oświetlenia awaryjnego. Technicznie podział jest jednak inny: oświetlenie awaryjne obejmuje oświetlenie zapasowe oraz ewakuacyjne. Dopiero w ramach oświetlenia ewakuacyjnego można spotkać rozwiązania prowadzące ludzi do wyjścia, czyli znaki kierunkowe, podświetlane piktogramy i oprawy rozmieszczone na drogach ewakuacyjnych. Kierunkowe nie jest więc osobną główną kategorią, tylko funkcją lub elementem systemu ewakuacyjnego. Podobnie określenie przeszkodowe bywa mylące. Może kojarzyć się z oznaczaniem przeszkód, progów, zmian poziomu albo elementów niebezpiecznych, ale w klasyfikacji oświetlenia awaryjnego nie zastępuje ono ani oświetlenia ewakuacyjnego, ani zapasowego. W budownictwie i ochronie przeciwpożarowej ważne jest trzymanie się terminologii z norm, bo potem przekłada się to na projekt, odbiór instalacji i jej konserwację. Typowy błąd myślowy polega na tym, że ktoś patrzy na widoczne elementy, np. zielone strzałki i oprawy nad drzwiami, zamiast na funkcję całego systemu po zaniku zasilania podstawowego. A funkcje są dwie główne: umożliwić ewakuację albo zapewnić zastępcze warunki pracy tam, gdzie przerwanie czynności byłoby niebezpieczne lub organizacyjnie niedopuszczalne.