Pasy przeciwpożarowe służą do zabezpieczenia przeciwpożarowego lasów. Jakie występują podstawowe rodzaje pasów przeciwpożarowych?
A. Typu: A, B, C i D.
B. Kategorii: I, II i III.
C. Stopnia: 0, 1, 2 i 3.
D. Grupy: a, b i c.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2017 (arkusz Z.23-X-17.05).
Właściwa odpowiedź to: typu A, B, C i D. W ochronie przeciwpożarowej lasów pasy przeciwpożarowe klasyfikuje się właśnie według typów, a nie według grup, stopni czy kategorii. Ta nazwa jest ważna, bo od typu pasa zależy jego przeznaczenie, lokalizacja oraz sposób utrzymania. Inaczej wykonuje się pas przy drodze, inaczej w sąsiedztwie linii kolejowej, a jeszcze inaczej jako element rozdzielający większe kompleksy leśne lub chroniący obiekty szczególnie narażone na zaprószenie ognia. W praktyce chodzi o ograniczenie możliwości przeniesienia się ognia po ściółce, trawach, podszycie i niskich gałęziach. Dobrze utrzymany pas przeciwpożarowy powinien być przejezdny lub przynajmniej dostępny dla służb, oczyszczony z materiału łatwopalnego i regularnie kontrolowany, szczególnie w okresie suszy. Z mojego doświadczenia najłatwiej zapamiętać to tak: przy pasach mówimy o typach A, B, C i D, natomiast stopnie 0–3 kojarzymy raczej z aktualnym zagrożeniem pożarowym lasu. To drobna różnica w słowach, ale w dokumentacji i działaniach terenowych ma ona spore znaczenie.
W tym pytaniu kluczowe jest rozróżnienie kilku pojęć, które brzmią podobnie, ale dotyczą zupełnie innych elementów ochrony przeciwpożarowej lasów. Pasy przeciwpożarowe nie są dzielone na grupy a, b i c. Taki zapis może się kojarzyć z klasyfikacjami technicznymi albo szkolnymi skrótami, ale w przepisach dotyczących zabezpieczenia lasów używa się określenia typ pasa przeciwpożarowego. Poprawny podział obejmuje typy A, B, C i D, czyli rozwiązania różniące się funkcją, miejscem wykonania oraz sposobem utrzymania w terenie.
Częstym błędem jest też pomylenie pasów przeciwpożarowych ze stopniami zagrożenia pożarowego lasu. Stopnie 0, 1, 2 i 3 opisują aktualny poziom zagrożenia wynikający m.in. z wilgotności ściółki, warunków pogodowych i podatności terenu na zapalenie. To informacja operacyjna i organizacyjna, przydatna przy patrolach, zakazach wstępu do lasu czy gotowości sił ratowniczych, ale nie jest to klasyfikacja samego pasa przeciwpożarowego.
Podobnie kategorie I, II i III odnoszą się raczej do oceny zagrożenia pożarowego obszarów leśnych w szerszym ujęciu, na przykład dla nadleśnictwa lub kompleksu leśnego. One pomagają planować ochronę, ale nie określają rodzaju pasa. Moim zdaniem najprościej zapamiętać: pas ma typ, las może mieć kategorię zagrożenia, a bieżąca sytuacja ma stopień zagrożenia. Pomieszanie tych pojęć prowadzi potem do błędów w dokumentacji i w rozmowie z leśnikami albo strażą pożarną.
Częstym błędem jest też pomylenie pasów przeciwpożarowych ze stopniami zagrożenia pożarowego lasu. Stopnie 0, 1, 2 i 3 opisują aktualny poziom zagrożenia wynikający m.in. z wilgotności ściółki, warunków pogodowych i podatności terenu na zapalenie. To informacja operacyjna i organizacyjna, przydatna przy patrolach, zakazach wstępu do lasu czy gotowości sił ratowniczych, ale nie jest to klasyfikacja samego pasa przeciwpożarowego.
Podobnie kategorie I, II i III odnoszą się raczej do oceny zagrożenia pożarowego obszarów leśnych w szerszym ujęciu, na przykład dla nadleśnictwa lub kompleksu leśnego. One pomagają planować ochronę, ale nie określają rodzaju pasa. Moim zdaniem najprościej zapamiętać: pas ma typ, las może mieć kategorię zagrożenia, a bieżąca sytuacja ma stopień zagrożenia. Pomieszanie tych pojęć prowadzi potem do błędów w dokumentacji i w rozmowie z leśnikami albo strażą pożarną.