Podczas przygotowania mieszanki paliwowej o stosunku 1:50 należy użyć 15 litrów benzyny bezołowiowej oraz oleju w ilości
A. 200 ml
B. 250 ml
C. 300 ml
D. 500 ml
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2018 (arkusz Z.23-X-18.05).
Stosunek 1:50 przy mieszance paliwowej do silników dwusuwowych oznacza w praktyce 1 część oleju na 50 części benzyny. Czyli oleju nie dobiera się „na oko”, tylko dzieli się ilość benzyny przez 50. Dla 15 litrów benzyny wychodzi: 15 l / 50 = 0,3 l, a 0,3 l to 300 ml. Dlatego właściwa ilość oleju to 300 ml. To jest typowy rachunek używany przy przygotowaniu paliwa do pilarek, motopomp, agregatów czy innego drobnego sprzętu ratowniczego z silnikiem dwusuwowym. Moim zdaniem warto zapamiętać prostą zasadę: przy 1:50 na każdy 1 litr benzyny dajemy 20 ml oleju, więc 15 × 20 ml = 300 ml. W dobrej praktyce warsztatowej miesza się paliwo w czystym kanistrze, używa oleju zalecanego przez producenta sprzętu i opisuje pojemnik, żeby nikt nie pomylił mieszanki z czystą benzyną. Zbyt mało oleju grozi zatarciem silnika, a zbyt dużo powoduje kopcenie, nagar na świecy i gorszą pracę urządzenia.
W tym zadaniu kluczowe jest poprawne rozumienie zapisu 1:50. To nie jest procent oleju w całej objętości i nie jest to też dowolne zaokrąglenie według uznania. W sprzęcie z silnikiem dwusuwowym taki zapis najczęściej oznacza 1 część oleju na 50 części benzyny. Skoro mamy 15 litrów benzyny, to ilość oleju obliczamy przez podzielenie 15 litrów przez 50. Wynik to 0,3 litra, czyli 300 ml. Ilości takie jak 200 ml albo 250 ml wynikają zwykle z pomylenia proporcji, np. ktoś liczy mniej więcej z pamięci albo przyjmuje inną mieszankę, np. zbliżoną do 1:75 czy 1:60. To byłoby za ubogie smarowanie i w praktyce może skończyć się przegrzaniem, przytarciem albo nawet zatarciem silnika. Z kolei 500 ml daje mieszankę dużo bogatszą w olej, mniej więcej 1:30, co może powodować dymienie, osadzanie nagaru, brudzenie świecy zapłonowej i spadek kultury pracy. W działaniach ratowniczych i przy obsłudze sprzętu pożarniczego takie drobiazgi są ważne, bo motopompa czy pilarka ma odpalić od razu i pracować stabilnie. Z mojego doświadczenia najbezpieczniej jest liczyć z zasady 20 ml oleju na 1 litr benzyny dla proporcji 1:50, a potem dopiero mnożyć przez liczbę litrów. Tu: 15 litrów × 20 ml = 300 ml. Proste, ale trzeba uważać.