Powierzchnię stref pożarowych budynków PM można maksymalnie powiększyć o
A. 50%
B. 150%
C. 100%
D. 200%
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2015 (arkusz Z.23-X-15.08).
Maksymalne powiększenie powierzchni strefy pożarowej w budynku PM, czyli produkcyjnym lub magazynowym, wynosi 150%. Wynika to z zasad stosowanych w warunkach technicznych dla budynków, gdzie powierzchnie stref pożarowych można zwiększać po zastosowaniu odpowiednich zabezpieczeń czynnych. Samoczynne urządzenia gaśnicze wodne, na przykład instalacja tryskaczowa, pozwalają zwiększyć dopuszczalną powierzchnię o 100%, a samoczynne urządzenia oddymiające o 50%. Gdy oba te rozwiązania działają razem, przyjmuje się powiększenie o 150%, a nie liczy się tego jako jakieś dowolne mnożenie. W praktyce ma to duże znaczenie przy projektowaniu hal magazynowych, zakładów produkcyjnych czy centrów logistycznych, gdzie inwestor chce mieć dużą otwartą przestrzeń bez wielu ścian oddzielenia przeciwpożarowego. Moim zdaniem warto zapamiętać prostą zasadę: tryskacze dają największy efekt, oddymianie pomaga ograniczyć zadymienie i temperaturę, a razem pozwalają dojść do maksymalnego powiększenia strefy. Nadal jednak trzeba spełnić inne wymagania, np. klasę odporności pożarowej budynku, drogi ewakuacyjne, dojazd pożarowy i zaopatrzenie wodne. Samo wpisanie większej powierzchni w projekcie nic nie daje, jeżeli instalacje nie są zaprojektowane i utrzymywane zgodnie z dobrą praktyką branżową.
W tym pytaniu łatwo pomylić wartości częściowe z wartością maksymalną. W budynkach PM, czyli produkcyjno-magazynowych, przepisy techniczno-budowlane dopuszczają zwiększenie powierzchni stref pożarowych wtedy, gdy zastosuje się określone urządzenia przeciwpożarowe. Samoczynne urządzenia oddymiające dają możliwość zwiększenia powierzchni o 50%, ale to nie jest jeszcze pełny wariant ochrony. Takie urządzenia pomagają usuwać dym i gorące gazy pożarowe, poprawiają warunki ewakuacji i działania ratownicze, lecz nie gaszą pożaru u źródła. Z kolei instalacja gaśnicza wodna, na przykład tryskaczowa, pozwala na powiększenie o 100%, bo realnie ogranicza rozwój pożaru i zmniejsza obciążenie cieplne w czasie zdarzenia. To też jednak nie jest maksymalna możliwa wartość, jeśli projekt przewiduje dodatkowo oddymianie. Pomyłka z wartością 200% najczęściej bierze się z intuicyjnego, ale nieprawidłowego myślenia, że skoro dwa systemy poprawiają bezpieczeństwo, to można podwoić dopuszczalną powierzchnię. Przepisy nie działają tu na zasadzie swobodnego bonusu projektowego. Wartości są określone konkretnie: 100% za samoczynne urządzenia gaśnicze wodne, 50% za samoczynne oddymianie, a przy ich łącznym zastosowaniu maksymalnie 150%. Z mojego doświadczenia takie pytania najlepiej wiązać z praktyką projektową: duża hala magazynowa może mieć większą strefę pożarową, ale tylko wtedy, gdy zabezpieczenia czynne są dobrane, wykonane i serwisowane jak trzeba. Inaczej na papierze wygląda fajnie, a w realnym pożarze robi się problem.