Przez jaki czas zastęp GCBA 6/32 może podawać pianę z jednej WP2/75 o stężeniu środka pianotwórczego 6%, mając nieograniczone zasilanie wodne z hydrantu?
A. Od 22 do 30 minut.
B. Od 45 do 50 minut.
C. Do 20 minut.
D. Ponad 150 minut.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2018 (arkusz Z.23-X-18.05).
W tym zadaniu kluczowe jest to, że hydrant daje nieograniczone zasilanie wodne, więc nie liczymy czasu z 6 000 litrów wody w zbiorniku GCBA. Ograniczeniem staje się środek pianotwórczy. GCBA 6/32 oznacza zwykle ciężki samochód gaśniczy ze zbiornikiem wody 6 m³ i autopompą około 3200 l/min, a w takich pojazdach często przyjmuje się zapas środka pianotwórczego rzędu około 600 l. WP2/75 pobiera orientacyjnie 200 l/min roztworu pianotwórczego. Przy stężeniu 6% zużycie koncentratu wynosi 12 l/min, bo 6% z 200 l/min to właśnie 12 l/min. Zapas 600 l podzielony przez 12 l/min daje około 50 minut pracy. W praktyce wynik podaje się jako 45–50 minut, bo dochodzą straty, niedokładność dozownika, resztki w instalacji i zmienne ciśnienie pracy. Moim zdaniem to bardzo ważny schemat myślenia na akcji: przy pianie zawsze trzeba sprawdzić nie tylko wodę, ale też zapas koncentratu i nastawę dozowania. Sama wydajna autopompa nic nie da, jeśli środek pianotwórczy skończy się po kilkudziesięciu minutach.
Najczęstszy błąd w tym pytaniu polega na liczeniu czasu pracy z ilości wody w zbiorniku samochodu, mimo że w treści wyraźnie podano nieograniczone zasilanie z hydrantu. Wtedy wynik może wyjść za krótki, na przykład około kilkunastu albo dwudziestu paru minut, ale to nie odpowiada realnym warunkom zadania. Skoro hydrant zasila pojazd na bieżąco, woda nie jest czynnikiem ograniczającym. Trzeba popatrzeć na układ pianowy: prądownica lub wytwornica WP2/75 podaje określoną ilość roztworu, a dozownik miesza do niego 6% środka pianotwórczego. Przy wydajności około 200 l/min roztworu zużycie koncentratu wynosi około 12 l/min. To właśnie ten koncentrat, a nie woda, wyznacza czas pracy. Z drugiej strony wynik ponad 150 minut też jest nierealny, bo oznaczałby albo bardzo małe stężenie środka, albo dużo większy zbiornik koncentratu niż typowo występuje w GCBA 6/32. W praktyce pożarniczej takie rachunki robi się szybko, ale trzeba wiedzieć, co jest „wąskim gardłem”. Z mojego doświadczenia najłatwiej zapamiętać zasadę: przy zasilaniu hydrantowym pytamy najpierw, ile mamy pianotwórczego i jaką wydajność ma sprzęt pianowy. Dobre praktyki wymagają też kontrolowania nastawy dozownika, ciśnienia na linii i rzeczywistego zużycia środka, bo na akcji różnice kilku minut mogą mieć znaczenie.