Rysunek przedstawia klapę
To jest klapa odcinająca, czyli element montowany najczęściej w przewodzie wentylacyjnym lub klimatyzacyjnym, którego zadaniem jest zamknięcie przepływu powietrza w sytuacji pożaru. Na rysunku widać typową obudowę kanałową z ruchomą przegrodą, mechanizmem zamykającym i miejscem na napęd albo wyzwalacz. Taka klapa nie służy do normalnego przewietrzania pomieszczeń, tylko do zachowania podziału budynku na strefy pożarowe. W praktyce, gdy temperatura wzrośnie albo centrala SSP poda sygnał, klapa zamyka się i ogranicza przejście ognia, dymu oraz gorących gazów przez instalację wentylacyjną. Moim zdaniem to jeden z tych elementów, które łatwo zlekceważyć, a przy odbiorze budynku są bardzo ważne. Dobre praktyki wymagają, żeby klapy odcinające miały odpowiednią klasę odporności ogniowej, np. EI 60 S lub EI 120 S zależnie od przegrody, w której są montowane. Odnosi się to do badań i klasyfikacji według norm takich jak PN-EN 15650, PN-EN 1366-2 oraz PN-EN 13501-3. Ważny jest też dostęp serwisowy, prawidłowe osadzenie w ścianie lub stropie i okresowe testy działania, bo klapa która się nie domyka, robi w praktyce więcej szkody niż pożytku.
Na zdjęciu nie pokazano klapy odciążającej, oddymiającej ani wentylatorowej, choć te nazwy mogą się mylić, bo wszystkie dotyczą przepływu powietrza albo gazów w instalacjach budynkowych. Klapa odciążająca kojarzy się raczej z wyrównywaniem ciśnienia, zabezpieczeniem przed nadciśnieniem albo z elementami odciążenia wybuchowego. Jej funkcja jest inna: nie ma przede wszystkim odtworzyć odporności ogniowej przegrody, tylko dopuścić kontrolowany upust ciśnienia. Na rysunku widać natomiast masywną obudowę i przegrodę zamykającą kanał, czyli cechy typowe dla klapy odcinającej. Klapa oddymiająca działa w odwrotnym sensie niż przeciwpożarowa klapa odcinająca. W systemie oddymiania ma się otworzyć lub ustawić tak, żeby odprowadzać dym i gorące gazy z wybranej strefy, często współpracując z wentylatorem oddymiającym, centralą sterowania i klapami doprowadzającymi powietrze kompensacyjne. Tutaj nie chodzi o zamknięcie kanału dla zachowania strefy pożarowej, lecz o kontrolowany przepływ dymu. Nazwa wentylatorowa też nie pasuje, bo na zdjęciu nie ma wirnika, silnika ani zespołu wentylatora. Czasem ktoś patrzy na element kanałowy i automatycznie łączy go z wentylacją bytową, ale w pytaniu trzeba rozpoznać konkretną funkcję urządzenia. W branży przeciwpożarowej liczy się nie tylko wygląd, lecz także rola w scenariuszu pożarowym: klapa odcinająca zamyka przejście przez przegrodę, a urządzenia oddymiające i odciążające sterują przepływem w zupełnie innym celu.