Skutkiem popełnienia błędu krytycznego przez ratowników podczas inspekcji gotowości operacyjnej jest
A. otrzymanie 10 punktów karnych.
B. negatywna ocena stanu psychofizycznego ratowników.
C. negatywna ocena z prowadzonej inspekcji.
D. otrzymanie 5 punktów karnych.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2017 (arkusz Z.23-X-17.05).
W przypadku błędu krytycznego skutkiem jest negatywna ocena z prowadzonej inspekcji, bo taki błąd oznacza naruszenie zasad, które bezpośrednio wpływa na bezpieczeństwo ratowników, poszkodowanych albo skuteczność działań. Nie chodzi tu już o zwykłe odjęcie punktów, tylko o sytuację, w której komisja uznaje, że gotowość operacyjna nie została potwierdzona. Praktycznie może to dotyczyć np. braku sprawnego sprzętu ochrony układu oddechowego, niewłaściwego postępowania z wyposażeniem ratowniczym, rażącego naruszenia procedur BHP albo braku umiejętności wykonania czynności, które w akcji muszą być wykonane pewnie i bez zwłoki. Moim zdaniem to ma sens, bo w ratownictwie pewne rzeczy nie mogą być „prawie dobrze”. Inspekcja gotowości operacyjnej ma sprawdzić realną zdolność do wyjazdu i prowadzenia działań, a nie tylko formalne posiadanie sprzętu. Dobre praktyki PSP i OSP zakładają, że wyposażenie, obsada, dokumentacja, łączność oraz przygotowanie ratowników muszą tworzyć jeden sprawny system. Błąd krytyczny rozwala ten system, więc ocena negatywna jest tu konsekwencją logiczną i organizacyjną.
W tym pytaniu łatwo pomylić system punktów karnych z oceną końcową inspekcji. Punkty karne, takie jak 5 albo 10 punktów, zwykle kojarzą się z uchybieniami o mniejszej wadze, gdzie komisja może odnotować nieprawidłowość, ale nadal ocenia całość według określonej skali. Przy błędzie krytycznym sprawa wygląda ostrzej. Taki błąd nie jest zwykłym niedociągnięciem typu brak porządku w skrytce, drobna nieścisłość w dokumentacji czy opóźnienie w wykonaniu polecenia. To uchybienie, które może spowodować realne zagrożenie podczas działań ratowniczo-gaśniczych albo pokazać, że jednostka nie jest faktycznie gotowa do bezpiecznego wyjazdu. Dlatego nie przelicza się go po prostu na 5 czy 10 punktów karnych, bo sama punktacja nie oddaje ciężaru sytuacji. Częsty błąd myślowy polega na tym, że ktoś traktuje inspekcję jak szkolny test: źle wykonane zadanie = minus kilka punktów. W gotowości operacyjnej ważniejsze jest jednak pytanie, czy jednostka może bezpiecznie i skutecznie działać tu i teraz. Również ocena stanu psychofizycznego ratowników to inna kwestia. Może być elementem kontroli albo obserwacji dowódcy, ale błąd krytyczny podczas inspekcji nie oznacza automatycznie, że wydaje się negatywną ocenę psychofizyczną ratowników. Chodzi o ocenę całej prowadzonej inspekcji, czyli o wynik sprawdzenia gotowości operacyjnej. Z mojego doświadczenia najlepiej zapamiętać to tak: drobne uchybienia można punktować, ale błąd krytyczny zatrzymuje pozytywną ocenę, bo dotyka bezpieczeństwa i podstawowej zdolności do działań.