W jaki sposób wyrażana jest odporność ogniowa elementów konstrukcji budowlanych?
Odporność ogniowa elementu budowlanego wyraża się w minutach, liczonych od początku oddziaływania pożaru według przyjętej krzywej nagrzewania, aż do osiągnięcia granicznego kryterium R, E albo I. To jest bardzo ważne, bo w praktyce nie czeka się, aż element przestanie spełniać wszystko naraz. Wystarczy utrata jednego wymaganego kryterium, żeby dana klasa odporności ogniowej nie była już zachowana. R oznacza nośność ogniową, czyli zdolność elementu do przenoszenia obciążeń mimo działania wysokiej temperatury. E to szczelność ogniowa, a więc brak płomieni i gorących gazów po stronie nienagrzewanej. I oznacza izolacyjność ogniową, czyli ograniczenie wzrostu temperatury po drugiej stronie przegrody. Dlatego spotyka się oznaczenia typu R 30, REI 60, EI 120. Moim zdaniem to jedno z tych oznaczeń, które warto dobrze kojarzyć, bo pojawia się w projektach, instrukcjach bezpieczeństwa pożarowego i przy odbiorach budynków. Na przykład ściana oddzielenia pożarowego o klasie REI 120 ma przez 120 minut zachować nośność, szczelność i izolacyjność, zgodnie z wymaganiami techniczno-budowlanymi oraz klasyfikacją badań odporności ogniowej.
W tym zagadnieniu łatwo pomylić samą ideę czasu odporności ogniowej z potocznym odczuciem, że budynek powinien wytrzymać pożar jak najdłużej, na przykład kilka godzin albo nawet dobę. W normach i przepisach techniczno-budowlanych odporność ogniowa nie jest jednak podawana w dobach, godzinach ani kwadransach jako osobnych jednostkach klasyfikacji. Stosuje się minuty, bo klasy odporności ogniowej są zapisywane właśnie w taki sposób: R 15, R 30, REI 60, EI 90, REI 120 i podobnie. To pozwala jednoznacznie porównywać elementy konstrukcyjne, przegrody, stropy, drzwi przeciwpożarowe czy obudowy dróg ewakuacyjnych. Druga typowa pułapka polega na założeniu, że trzeba czekać do osiągnięcia wszystkich trzech kryteriów R, E i I. Tak to nie działa. Jeżeli element ma spełniać określoną klasę, to utrata wymaganego kryterium oznacza koniec deklarowanej odporności dla tej klasy. Przykładowo ściana może nadal stać, czyli zachowywać R, ale jeśli przepuści płomienie lub nadmiernie się nagrzeje po drugiej stronie, to kryterium E albo I nie jest spełnione. Z mojego doświadczenia najczęściej błąd bierze się z mechanicznego kojarzenia pożaru z długim czasem trwania, a nie z formalną klasyfikacją elementu. W praktyce projektowej i kontrolnej patrzymy na zapis w minutach oraz na to, które kryteria są wymagane dla danego elementu budynku.